InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > Het succes van Scandinavische misdaadromans
recensie

Het succes van Scandinavische misdaadromans

Het succes van Scandinavische misdaadromans Scandinavische schrijvers zijn de laatste jaren razend populair en niet meer weg te denken uit de wereld van misdaadromans. Namen als Stieg Larsson, Henning Mankell, Camilla Lackberg, Karin Fossum, Arnaldur Indridason voeren bestsellerslijsten aan. Maar hoe komt dat? Wat maakt deze misdaadromans zo succesvol? En moeten we niet oppassen dat we binnenkort met z’n allen gaan denken dat enkel en alleen al een Scandinavisch ogende naam een garantie voor succes is?

Situering

Scandinavië heeft over het algemeen een rijke traditie van het mondeling overbrengen van sprookjes, mythen en sagen.
In de jaren zestig waren er Sjöwall en Wahlöö met maatschappijkritische romans, gevolgd door Henning Mankell met verhalen over inspecteur Wallander. De huidige generatie lezers kent vooral Stieg Larson, Camilla Läckberg, Unni Lindell, Lisa Marklund, Karin Fossum, …

Kenmerken van Scandinavische misdaadromans

  • Scandinavische misdaadromans zijn vaak van hoog niveau omdat de misdaadschrijvers meestal ook literaire schrijvers zijn.
  • De meeste romans hebben één of meerdere vaste hoofdpersonen die in elk boek terugkomen. Het zijn geen superhelden, maar heel gewone mensen, met hun eigen beperkingen zodat het verhaal herkenbaar wordt. De lezer kan meegroeien met de personages doorheen de verschillende boeken.
  • De nadruk ligt niet zozeer op het pure actie-gebeuren, maar eerder op de het psychologische, wat tot uiting komt door de goed uitgewerkte karakters.
  • In veel boeken komt maatschappijkritiek aan bod of worden actuele thema’s geïntegreerd. Denk maar aan het seksuele misbruik van vrouwen en de corruptie in de boeken van Stieg Larsson, de tsunami die Zuid-oost Azië trof in 2004 in “Zwanemeer” van Unni Lindell, de aan drugs verslaafde dochter van inspecteur Erlendur in de boeken van Arnaldur Indridason. De auteurs tonen dat de maatschappij schuldig is aan de ontsporingen van de personages, niet de personages zelf. Zij zijn slechts het product van de verknipte samenleving waarin zij zijn opgegroeid.
  • Vaak worden wisselende vertelstandpunten gebruikt. Bepaalde delen van het verhaal worden verteld vanuit het standpunt van de moordenaar, andere hoe het slachtoffer dit beleeft en tenslotte de wijze waarop de rechercheur het onderzoek leidt. Deze schrijfwijze laat toe sympathie op te brengen voor zowel de dader als voor het slachtoffer omdat de lezer meer inzicht krijgt in de motieven van de dader die zelf vaak slachtoffer geweest is in zijn jeugd.

Wat maakt de Scandinavische misdaadliteratuur zo uitzonderlijk (goed)?

Toch zijn al deze bovenvermelde kenmerken niet enkel en alleen van toepassing op de Scandinavische literatuur. Sommige Amerikaanse schrijvers voldoen hier ook aan. Waar zit dan juist het verschil?
  • Een belangrijk gegeven is de geografie. Het Hoge Noorden lijkt een idyllische plaats voor West-Europeanen. Hoewel velen al eens in een Scandinavisch land op vakantie geweest zijn, blijft dit voor de meesten onder ons toch nog “onbekend” terrein en juist daarom zo aantrekkelijk: sneeuwstormen, ijsvlakten, fjorden en gletsjers vormen een ideaal kader voor misdaadromans.
  • Een ander niet te onderschatten sterkte is het gebruik van plaatselijke namen. Scandinavische namen klinken vaak exotisch in de oren en zijn daarom aangenaam om te lezen. Ze geven de lezer een zeker vakantiegevoel. Wat vind je van deze personages: Erlendur, Sigurdur Oli, Elinborg, Cato, Mikael Blomkvist, Sejer en Skarre? Of van deze plaatsnamen: Fjällbacka, Pingholt, Elvestad? In de boeken van Arnaldur Indridason, een IJslandse schrijver, worden zelfs enkele IJslandse lettertekens gebruikt in de namen van de personages. In het begin van elk boek staat hoe je deze fonetisch moet uitspreken of lezen.
  • Ook de omslagen van de boeken spelen een belangrijke rol. Aangezien de Scandinavische romans pas “vrij recent” populair zijn bij ons, gaat het vaak om boeken van het laatste decennium. Hierdoor zijn ze voorzien van een vrij moderne kaft, wat het boek op zich al aantrekkelijk maakt en waardoor de verkoop stijgt. Denk maar aan de boeken van Camilla Läckberg waarop telkens een foto van een vrouwenlichaam in het water afgebeeld wordt. Of de boeken van Inger Frimansson die door uitgeverij Anthos steeds van eenzelfde layout voorzien worden met veschillende foto’s.
  • Tenslotte is er de enorme media-aandacht: wanneer deze boeken in de pers en op het internet de hemel in geprezen worden, gaat het grote publiek het op de duur ook geloven.

Europeanisering en Amerikanisering?

Een mogelijke valkuil voor Scandinavische schrijvers is dat ze zich te veel gaan richten op het internationale publiek en daardoor juist het kenmerkende aan hun boeken gaan verliezen. Het succes van vele boeken ligt net in de unieke beschrijvingen van ongekende sneeuwvlakten, idyllische plaatsen en exotisch klinkende namen.
Langs de andere kant mag de lezer er ook niet van uitgaan dat wanneer een boek van een Scandinavisch klinkende auteur verschijnt, dit boek ook per definitie goed is. Kritisch blijven is de boodschap!

Lees verder

© 2012 - 2019 Wapiti, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is Scandinavisch design?Wat is Scandinavisch design?Anno 2016 zie je steeds vaker Scandinavische invloeden in interieurs terugkomen. Maar wanneer kun je iets daadwerkelijk…
Wie is de man (of vrouw) achter de Millennium-triologie?Wie is de man (of vrouw) achter de Millennium-triologie?Hij schreef de bekendste triologie van de afgelopen jaren en iedereen hoorde wel al eens van Stieg Larsson. Maar wie was…
Scandinavische jongensnamenScandinavische jongensnamenHet vinden van een geschikte babynaam valt niet mee. Scandinavische jongensnamen zijn over het algemeen erg mooi. Missch…
Stieg Larsson - De Millennium TrilogierecensieStieg Larsson - De Millennium TrilogieIn 2004 overleed de journalist en auteur Stieg Larsson (1954-2004). Hij heeft niet meer mogen meemaken hoe zijn Millenni…
Scandinavische meisjesnamenScandinavische meisjesnamenHet valt niet mee om een naam voor je dochter te vinden. Scandinavische meisjesnamen zijn vaak erg mooi. Misschien een a…
Bronnen en referenties
  • Scriptie van Djuna Ter Beke - Rijksuniversiteit Groningen
  • www.mijneigenbibliotheek.nl

Reageer op het artikel "Het succes van Scandinavische misdaadromans"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Wapiti
Laatste update: 26-02-2012
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Bronnen en referenties: 2
Artikelen met het label 'Recensies' bevatten naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in de vorm van een beoordeling.
Schrijf mee!