InfoNu.nl > Hobby en Overige > Diversen > Eenvoudige brei- en haaktechnieken mèt effect

Eenvoudige brei- en haaktechnieken mèt effect

Eenvoudige brei- en haaktechnieken mèt effect Dit artikel haakt in op een hernieuwde belangstelling voor breien en haken. Wie alleen de basis van het breien en/of haken machtig is en de fijne kneepjes ervan (nog) niet beheerst of tegen een bewerkelijke techniek opziet, kan met naald en draad op simpele wijze zijn werk net dat beetje meer geven met borduren op breiwerk of weven op haakwerk. Tevens wordt ingegaan op een simpele techniek die het midden houdt tussen breien en haken, het Tunische haken, èn een efficiënt gebruik van garen.

Doorweven haakwerk

Voor een bijzonder effect kan een eenvoudig raster van gehaakte stokjes met een weeftechniek worden gecombineerd. Het resultaat lijkt meer op een geweven stof dan op haakwerk en doet denken aan de dessins die Coco Chanel en Christian Dior destijds in hun haute couture verwerkten (afbeelding 1). Bovendien is het materiaal stevig en vormvast. De methode leent zich uitstekend voor het maken van kussens of sjaals, die worden afgewerkt met franje van de draden die door het werk zijn geregen, maar is ook bruikbaar voor het maken van kleding.

Afbeelding 1Afbeelding 1
Een ondergrond haken
Het beste resultaat wordt verkregen door twee kleuren voor het raster te kiezen. Gebruik ze in elkaar afwisselende – bij voorkeur regelmatige – rijen. Haak een raster van stokjes met banen van de gebruikte kleuren in de gewenste afmeting. Haak daarbij steeds tussen de stokjes een losse (ook wel kettingsteek genoemd). In plaats van de haaknaald – zoals gebruikelijk – in te steken onder de steek van de vorige naald, wordt de naald nu in het stokje zelf gestoken (afbeelding 2). Hierdoor ontstaat een raster met een strakke vorm, wat het weefeffect ten goede komt.

Afbeelding 2Afbeelding 2
Het weven
Als de ondergrond klaar is, kan het weven beginnen met hetzelfde materiaal als voor het raster gebruikt is. Kies een groffe naald met afgeronde punt met per kleur steeds drie draden. Rijg afwisselend over en onder een losse van het raster heen; verspring daarbij in elke nieuwe rij. Voor het afgebeelde patroon zijn per kleur telkens twee rijen gehaakt en verticaal doorregen.

Een variatie hierop is bijvoorbeeld het haken en doorrijgen met steeds drie rijen of het gebruik van drie kleuren. Ook kunnen open en doorregen delen elkaar afwisselen. Experimenteer met een proeflapje en beoordeel zelf het resultaat.

Mazen en borduren op breiwerk

Afbeelding 3Afbeelding 3
Wie het breien machtig is, maar opziet tegen jaquardbreien (het inbreien van kleine terugkerende patronen met gebruik van verschillende kleuren) of intarsiabreien (het inbreien van een afbeelding) en het meevoeren van de draad tijdens het breien, kan een voltooid breiwerk met borduursteken opsieren.

Wordt hierbij de vorm van de gebreide steek gevolgd, dan spreken we van mazen. Naast mazen is het ook mogelijk om kruissteken (hele of halve) op het breiwerk te borduren. Ook rijgsteken en andere borduursteken kunnen voor een vrijere werkwijze worden toegepast. Beide technieken kunnen gebruikt worden op een breiwerk in de tricotsteek (afbeelding 3), maar ook in combinatie met een breiwerk in reliëf, waarbij een patroon ontstaat door de afwisseling van bijvoorbeeld rechte en averechte steken (afbeelding 4).

Voor het mazen of borduren op een gebreide ondergrond van wol of acryl wordt eenzelfde (of iets dunnere) kwaliteit wollen of acryldraad gebruikt; voor het borduren op een ondergrond van fijnere breikatoen geeft borduurgaren een mooi resultaat. Gebruik een naald met een stompe punt; daarmee is het gemakkelijker de naald op de juiste plek in het werk te steken. Werk bij mazen van rechts naar links; let op dat kruissteken allemaal dezelfde richting uitwijzen. Waar een maassteek altijd over één breisteek geborduurd wordt (afbeelding 4), kan een kruissteek gemakkelijk over meerdere steken worden geborduurd (afbeelding 5).

Afbeelding 5Afbeelding 5
Afbeelding 4Afbeelding 4

Een eenvoudig te breien streeppatroon kan worden verlevendigd met opgemaasde steken. Hierbij is het niet nodig tijdens het breien met veel kleuren te werken en te tellen. Is het werk af, dan worden onder, boven of tussen de strepen steken geborduurd, die het werk kunnen ‘opleuken’.

Motieven kunnen naar eigen inzicht worden verzonnen, maar ook aan een bestaand patroon worden ontleend. Het zonder meer toepassen van een bestaand kruissteekpatroon op breiwerk verdient geen aanbeveling. Een gebreide steek is immers niet vierkant, iets wat een op stramien geborduurde kruissteek wel is. Kijk daarom van te voren op een proeflapje of het patroon moet worden aangepast. Overigens zijn er op internet veel (gratis) maasvoorbeelden te vinden.

Afbeelding 7Afbeelding 7
Afbeelding 6Afbeelding 6

Magie van de eindjes aan elkaar knopen

Een bijkomend effect van mazen of borduren op een gebreide ondergrond is dat restjes garen alsnog van pas komen. Maar er is nog een manier waarop zelfs kleine restjes draad gebruikt kunnen worden, door letterlijk de eindjes aan elkaar te knopen tot één lange draad. Het resultaat van haken met een dergelijke draad wordt magisch haakwerk genoemd. Zorg ervoor dat alle knoopjes aan één kant van het werk komen; duw ze desnoods met de haaknaald naar de gewenste kant van het werk. Het beste is om hierbij in vasten te haken: haal een steek op, maak een omslag en trek een lus; maak weer een omslag en haal die door de twee lussen op de naald. Zowel de geknoopte als de gladde zijde van het werk heeft een eigen charme (afbeelding 6 en 7).

Tunisch haakwerk

Afbeelding 8: Gewone haaknaalden en Tunische haaknaaldAfbeelding 8: Gewone haaknaalden en Tunische haaknaald
Tunisch haken lijkt op een mengvorm van breien en haken. De techniek wordt uitgevoerd op een lange haaknaald, met op het eind een knop (afbeelding 8) om te voorkomen dat de steken van de naald glijden. Tunisch haakwerk is steviger dan een gebreid of gehaakt werk en is onder meer geschikt om plaids en kussens te maken.

Net als bij haken worden de steken gehaakt op een basisketting van lossen. Alle stekenvariaties bestaan uit twee rijen: een heengaande en een teruggaande. In de heengaande rij worden alle lussen net als bij breien met de naald opgenomen en blijven op de naald staan, terwijl ze in de teruggaande rij weer worden afgesloten zoals bij het haken. De teruggaande rij eindigt steevast met een enkele lus op de naald, net als bij gewoon haakwerk.

Er wordt steeds gewerkt op de goede kant van het werk; anders dan bij breien en haken wordt het werk dus niet gekeerd.
De eenvoudige of gewone Tunische steek vormt de basis, de andere steken krijgen hun vorm door de manier waarop de lussen in de heengaande rij worden opgenomen en in de teruggaande rij worden afgesloten. Zelfs combinaties met stokjes, een echte haaksteek, of een gebreide boord zijn mogelijk.

Gewone Tunische steek

Voor de eerste – heengaande – rij wordt de naald gestoken in de tweede losse van een gehaakte ketting, dan volgt een omslag en wordt een lus getrokken; tot zover wordt dezelfde techniek als bij het haken gebruikt. Er staan nu twee lussen op de naald. Neem op dezelfde wijze alle steken van de ketting op en laat ze allemaal op de naald staan. Voor de tweede – teruggaande rij – wordt het werk niet gekeerd. Maak een omslag en trek een lus. Maak daarna telkens een omslag en haal twee lussen over, net zolang tot er nog maar één lus op de naald over blijft (afbeelding 9).

Afbeelding 10Afbeelding 10
Afbeelding 9Afbeelding 9

Herhaal beide rijen; steek hierbij in de eerste rij telkens in van rechts naar links onder elke verticale draad van de vorige rij (afbeelding 10); sla hierbij de eerste verticale draad over. Eindig het werk met een rij vasten (haal een steek op, maak een omslag en trek een lus; maak weer een omslag en haal die door de twee lussen op de naald) en steek hierbij in onder de ketting van een teruggaande rij.

Meer?

Wie eenmaal de smaak te pakken heeft, vindt op internet meer stekenvariaties voor het Tunisch haken. Hetzelfde geldt voor degenen die aan de slag willen zonder één van de genoemde technieken te beheersen. Ook zij kunnen zich die door middel van de uitleg over haken, breien en borduren op internet alsnog eigen maken. Veel succes!

Lees verder

© 2010 - 2019 Sierkunst, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Haken: het verkopen van haakwerkjesHaken: het verkopen van haakwerkjesHaken is weer helemaal populair. Ook zijn er verschillende mogelijkheden om haakwerkjes te verkopen. Dat kan zowel onlin…
Welke garendikte te gebruiken voor brei- of haakwerkGarens zijn verkrijgbaar in diverse soorten, gewichten en diktes. Deze varianten hebben invloed op het uiteindelijke res…
Het nieuwe haken: AmigurumiJe hoort en ziet het tegenwoordig steeds vaker: Amigurumi. Een nieuwe hype die is overgekomen uit Japan. Het haken van l…
Christel Krukkert ontwerpster van Japanse amigurumiChristel Krukkert ontwerpster van Japanse amigurumiChristel Krukkert is zeer bekend onder echte haakfanaten. Christel Krukkert is van beroep illustrator, maar heeft zich o…
Katoen om mee te hakenWaarmee je haakt, heeft invloed op het uiteindelijke resultaat. Met katoen zal het sneller gladder ogen dan met wol of k…

Reageer op het artikel "Eenvoudige brei- en haaktechnieken mèt effect"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Sierkunst
Laatste update: 24-03-2011
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Diversen
Schrijf mee!