InfoNu.nl > Hobby en Overige > Diversen > Daisy-speler: Navigeren door lectuur voor leesbeperkten

Daisy-speler: Navigeren door lectuur voor leesbeperkten

Daisy-speler: Navigeren door lectuur voor leesbeperkten Daisy staat voor “Digital Accessible Information System”. Dit is een standaard formaat waarmee lectuur een digitale structuur krijgt wat nodig is om vlot door een boek of document te navigeren. Dit is met name handig voor gebruikers die een visuele- of andere leeshandicap hebben zoals mensen met een spierziekte, mensen met dyslexie, mensen die bedlegerig zijn, ouderen enzovoort. Dankzij een Daisy-speler leest o.a. een slechtziende of blinde persoon zonder probleem al zijn favoriete lectuur zoals boeken, tijdschriften, kranten of cursussen. Daisy-lectuur verorberen is mogelijk via een o.a. een toestel, de computer of een app.

Uiterlijk Daisy-spelers

Er zijn diverse soorten en formaten Daisy-spelers die allen beschikken over verschillende functies. Meestal beschikt een Daisy-toestel over grote en duidelijke toetsen waardoor het eenvoudig te bedienen is voor visueel gehandicapten. Een Daisy-speler bevat een ingebouwde luidspreker, microfoon en een hoofdtelefoonaansluiting. Optioneel is er een externe microfoon verkrijgbaar voor een aantal toestellen. Er bestaan zowel tafelmodellen als draagbare apparaten en zelfs pocketmodellen die makkelijk mee te nemen zijn. De toestellen werken met ingebouwde oplaadbare batterijen en de gebruiker krijgt er een stroomkabel bij.

Formaat

Daisy-lectuur is naast een toestel ook leesbaar via de computer, via een app of via andere toestellen die een Daisy-functie aanbieden. De aanlevering van publicaties gebeurt via een CD-schijf, via een SD-kaart of via een online-bestand, afhankelijk van het soort toestel (computer, Daisy-speler: tafelmodel/draagbaar/pocket of een smartphone). Diverse formaten worden ondersteund waaronder audio-, MP3- en Daisy-formaat-CD’s.

Daisy-spelers zijn bekend om hun eenvoudige bediening omdat de toetsomschrijver de functie van elke toets beschrijft. Maar de wellicht bekendste optie van Daisy-spelers is de navigeerfunctie. Het is mogelijk om zin per zin, pagina per pagina of hoofdstuk per hoofdstuk te bladeren of terug te gaan naar aangeduide bladwijzers. Een visueel gehandicapte persoon is zo ook in staat om stiekem vooruit te lezen of om terug te bladeren, net zoals een ziende persoon door een boek bladert. Een mogelijk alternatief is een CD- of DVD-speler die het MP3-formaat ondersteunt, al is het daarmee niet mogelijk om vlot te navigeren en bezitten deze niet steeds een geheugenfunctie.

Tekstopname

Met sommige Daisy-toestellen neemt de gebruiker vlot tekst op. Het schakelen van het lezen van een boek naar het inspreken van tekst verloopt soepel. Tijdens de opname geeft een slechtziende of blinde persoon eenvoudig paginahoofdingen en paginanummers in zodat hij deze later makkelijker terugvindt. Het is mogelijk om tot tientallen uren gesproken tekst op te nemen. Uiteraard bepaalt de gebruiker zelf de spraaksnelheid, het volume en de toonhoogte en stelt hij indien nodig een slaapstand in.

Blinden werken ook met de computer / Bron: Kim Bols, http://www.visuelehandicap.beBlinden werken ook met de computer / Bron: Kim Bols, http://www.visuelehandicap.be

Computermogelijkheden

Visueel gehandicapten werken ook met de computer. Het gebruik van deze computerhulpmiddelen is nodig om opnames naar de computer te exporteren, de Daisy-software te downloaden, Daisy-omzettingen te maken, en/of te starten met het online lezen van Daisy-lectuur. Slechtzienden gebruiken een vergrotings- en spraakprogramma zoals ZoomText terwijl blinden werken met spraaksynthese al dan in combinatie met een brailleleesregel om de tekst op het scherm te volgen. Via de USB-connectie brengt een slechtziende of blinde persoon zijn opname over naar zijn computer. Van daaruit is het mogelijk om deze digitaal verder te bewerken. Daarnaast vallen de meeste toestellen eveneens te gebruiken als externe CD-RW-schrijver op een computer. Vanaf Word 2010 en met andere speciale tekstherkennings- en softwareprogramma’s is het overigens mogelijk om documenten op te slaan of om te zetten in Daisy-formaat zodat de visueel gehandicapte gebruiker dit later op een toestel kan beluisteren.

Daisy met andere functies of op andere toestellen

Sommige Daisy-spelers beschikken over extra functies, zoals bijvoorbeeld een opnamemogelijkheid in Daisy-formaat, een kalender, een on/off timerfunctie, een radiofunctie, een sprekende klok, een sprekend rekenmachine en een notitiefunctie. Anderzijds is een Daisy-leesfunctie eveneens te vinden op andere toestellen zoals een kleurendetector, de Orion Webbox (toestel voor gesproken ondertiteling) en de Milestone (sprekende labelpen), de Kapten (gps-toestel), een voorleestoestel enzovoort. Niet altijd zijn de opties even uitgebreid als bij een apart ontworpen Daisy-speler.

Daisy-leesprogramma’s

Apple-producten vallen niet meer weg te denken voor personen met een visuele handicap. Deze zijn namelijk standaard toegankelijk voor de doelgroep. Voor wie bijgevolg een iPhone, iPad of iPod touch heeft, is het heel gemakkelijk om een Daisy-lezer app te downloaden. Hiermee leest de slechtziende of blinde gebruiker mobiel zijn lievelingslectuur. Mogelijke apps zijn Anderslezen, Daisy-lezer, Read2Go en VOD en specifiek voor de Mac Emerson en Olearia. Enkele speciale apps richten zich enkel tot luisterboeken zoals onder andere Audiobooks HQ, Luisterbieb, Luisterrijk en Storytel. Niet alleen voor smartphones zijn er Daisy-leesprogramma’s, maar ook voor een computer en tablet zijn deze te downloaden. Het Daisy-consortium geeft informatie over deze speciale programma’s.

Aangepaste lectuur

De aangepaste lectuur is te vinden bij speciale bibliotheken of organisaties. Zij bieden naast Daisy-boeken nog grootletterdruk-, braille- en online boeken, kranten, tijdschriften, cursussen en/of andere lectuur aan. In gewone bibliotheken zijn tevens vaak heel wat Daisy-titels te vinden zodat blinden, slechtzienden en andere personen met een leesbeperking kunnen genieten van hun favoriete lectuur.

Aankoop toestel

Omdat er een waaier van toestellen, functies en prijzen gangbaar zijn, is het goed om onafhankelijk advies in te winnen voor zo'n duur toestel. Of de gebruiker met een leeshandicap kan eens een kijkje gaan nemen op de jaarlijkse Ziezo-beurs waar alle hulpmiddelenleveranciers te vinden zijn. Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) of de zorgverzerkeraar in Nederland vergoedt dit toestel meestal grotendeels of geheel, maar niet iedereen kan even goed overweg met elk toestel of heeft behoefte aan de grote waaier van mogelijkheden.

Lees verder

© 2015 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Blind of slechtziend: Hulpmiddelen bij het lezenBlind of slechtziend: Hulpmiddelen bij het lezenSlechtziend of blind zijn hoeft niet te betekenen dat lezen plots niet meer zou gaan. Op de gewone markt en bij hulpmidd…
ZieZo-beurs: Nationale beurs rond blinden en slechtziendenZieZo-beurs: Nationale beurs rond blinden en slechtziendenIn 1995 werd in Nederland de eerste grote nationale beurs rond visuele handicap gehouden: de Ziezo-beurs. Deze jaarlijks…
Blind of slechtziend: iPhone, iPad en andere Apple-productenBlind of slechtziend: iPhone, iPad en andere Apple-productenOok voor wie niet (goed) meer ziet is een iPad of iPhone een uitkomst. Dankzij de standaard toegankelijkheidsfuncties zo…
Skiën voor blinden en slechtziendenSkiën voor blinden en slechtziendenVeel mensen die blind of slechtziend leven zich graag uit in een sport. Skiën is voor deze doelgroep één van de vele uit…
Braille, schrift voor blinden en slechtziendenVoor blinden en slechtzienden is het niet zo maar weggelegd om even een boek te gaan lezen. Daarom is het brailleschrift…
Bronnen en referenties
  • Folder Erocos International, 18 maart 2008
  • http://kimbols.be/web-social-media/apps/lezen-apps/lezen.html
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/alfabetisch-overzicht/detail/goedkopere-alternatieven-voor-daisy-spelers
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/alfabetisch-overzicht/detail/pocketmodel-daisy-speler-als-toegankelijke-mp3-speler
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/alfabetisch-overzicht/detail/daisy-leesprogramma
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/alfabetisch-overzicht/detail/daisy
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/alfabetisch-overzicht/detail/lectuuraanbod-voor-blinden-en-slechtzienden
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/artikels/detail/alles-in-%C3%A9%C3%A9n-hulpmiddelen
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/artikels/detail/daisy-apps-voor-onderweg
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/artikels/detail/daisy-apps-voor-de-mac
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/artikels/detail/tekstherkenningsprogramma-s-een-uitgebreide-test
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/toegankelijke-documenten/technieken-voor-het-produceren-van-toegankelijke-office-documenten-microsoft-word-2010
  • http://www.blinddmobiel.be/nl/hulpmiddelen/toegankelijke-documenten/technieken-voor-het-produceren-van-toegankelijke-office-documenten-openoffice-writer-v.-3.2
  • http://www.luisterpuntbibliotheek.be/nl/volwassenen/daisy
  • Afbeelding bron 1: Kim Bols, http://www.visuelehandicap.be

Reageer op het artikel "Daisy-speler: Navigeren door lectuur voor leesbeperkten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 14-01-2019
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Diversen
Special: Blinden en slechtzienden
Bronnen en referenties: 15
Schrijf mee!