InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > Boekrecensie: Vriend of vijand David Grossman
recensie

Boekrecensie: Vriend of vijand David Grossman

Boekrecensie: Vriend of vijand  David Grossman In 1993 kwam de bekende Israëlische romanschrijver David Grossman met een non-fictie boek over Israëlische Arabieren. Het boek heet 'Vriend of vijand Over Joden en Arabieren in Israël'. Grossman vertelt het verhaal van een verscheurde minderheid die vecht om een eigen stem en een eigen identiteit. David Grossman heeft voor zijn verhaal zowel Arabieren als Joden geïnterviewd. Zijn eigen visie komt pas in de laatste twee hoofdstukken aan de orde.

Gegevens

  • titel: Vriend of vijand Over Joden en Arabieren in Israël
  • auteur: David Grossman
  • jaar: 1993
  • uitgeverij: Contact
  • ISBN: 9 789025 403911

Inhoud van het boek 'Vriend of vijand'

De Israëlische Arabieren vormen een vijfde van de bevolking van Israël. Het zijn Arabieren die achter zijn gebleven in Palestina na de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948-1949. Aan de ene kant voelen zij zich inwoners van Israël, aan de andere kant voelen zij zichzelf een onafscheidelijk deel van het Arabisch volk dat op voet van oorlog leeft met Israël. De Israëlische Arabier typeert zichzelf als 'mijn volk is in oorlog met mijn land'. Vooral na het begin van de Eerste Intifada identificeren de Israëlische Arabieren zich openlijk met de Palestijnen. Deze tweeslachtige houding van de Israëlische Arabieren maakt het voor Joden lastig de Arabische minderheid volledig te laten integreren binnen Israël. Om die reden voelen Israëlische Arabieren zich achtergesteld. Over deze achterstelling gaat het boek van David Grossman.

Mening van Etsel

Ondanks dat het boek zeer leesbaar is wordt niet echt een goed gestructureerd beeld gegeven van de positie van Israëlische Arabieren in Israël. Het verhaal begint gelijk met allerlei verwijten van Israëlische Arabieren aan het adres van Joden dat ze gediscrimineerd worden. Hoe het conflict tussen Joden en Arabieren is ontstaan en dat vooral ook de Arabieren daar zelf debet aan zijn wordt niet verteld. De moeilijke positie waarin de Israëlische Arabieren zitten valt niet geheel te wijten aan discriminatie door Joden c.q. de Israëlische overheid. Laten we voorop stellen dat Arabieren überhaupt niet wilden dat Joden zich in Palestina vestigden. Deze weerstand was zelfs zo groot dat gedurende de Holocaust vele Joden het land niet binnen mochten komen (de Arabieren werden hierbij geholpen door het strikte Britse immigratiebeleid) zodat vele honderdduizenden Joden alsnog omkwamen in de gaskamers. Weliswaar zijn de Arabieren daar niet direct schuldig aan maar wel zeker indirect. Ook verzuimt David Grossman te melden dat veel Arabieren helemaal niet eeuwenlang in Palestina hebben gewoond, maar dat zij pas naar Palestina kwamen toen Joden zich er gingen vestigen en Arabieren probeerden mee te profiteren van de Joodse economie in het land.

Wat ook veel te weinig uit de verf komt in het boek is het feit dat de Arabische en Joodse cultuur erg van elkaar verschillen. De Arabieren die in Palestina achter waren gebleven na de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948-1949 waren veelal ongeletterde keuterboeren. Ze waren veel minder modern dan de Joden. Grossman had veel duidelijker moeten aangeven dat het voor de Arabische traditionele samenleving natuurlijk veel moeilijker is om te integreren in een moderne vooruitstrevende Joodse maatschappij. Bovendien wonen Arabieren en Joden sowieso al apart. Slechts in plaatsen als Haifa en Jaffo wonen ze samen. Een kenmerk van deze traditionele Arabische samenleving is dat privé grond erg belangrijk is voor de bewoners. Zij staan dit niet af voor openbare planning. Zo was/is het dus heel lastig om grote openbare projecten in dorpen/steden aan te leggen zoals een goed infrastructuur. Bij de Joodse samenleving is wel sprake van openbare planning. En zo ontstaat al snel een kloof tussen de Arabische en Joodse sector. Meer hierover in dit artikel.

Verder is verzuimd een vergelijking te maken met de positie van allochtonen in andere landen. Veelal is er kritiek vanuit het westen op Israël op de achtergestelde positie van de Israëlische Arabieren. Maar de westerse landen zouden eerder naar zichzelf moeten kijken hoe ze allochtonen in hun eigen land behandelen. Vaak wonen deze allochtonen in achterstandwijken waar veel armoede en misdaad is. De kritiek op Israël is niet zozeer gericht uit sympathie voor de Israëlische Arabieren, maar wordt meer gebruikt als een stok om Israël mee te kunnen slaan en de Joodse staat van discriminatie en racisme te kunnen beschuldigen. Ook maakt Grossman nergens melding van Joodse gemeenschappen in Arabische landen die ook geen gelijke rechten hebben.

Een ander zwak punt in het boek is het tegenover elkaar stellen van Joden en Arabieren. De Joodse bevolkingsgroep is geen homogene eenheid. De Sefardische Joden hebben het over het algemeen wat slechter dan de Ashkenazische Joden. Ook leven veel charediem (ultra-orthodoxe Joden) onder de armoedegrens. Veel niet-religieuze Joden klagen weer dat ultra-orthodoxe Joden te veel subsidie krijgen en niet in het leger dienen. En zo zijn er talloze verschillen te noemen waarbij de ene groep zich benadeeld voelt ten opzichte van de andere. De zaak ligt dus veel gecompliceerder dan dat David Grossman ons doet voorspiegelen. Niet alleen Arabieren voelen zich achtergesteld, ook vele Joden.

Over het algemeen vind ik dat David Grossman zich te veel laat meeslepen door wat de buitenwacht graag over Israël hoort, nl. dat Joden Arabieren discrimineren. De Arabieren hebben inderdaad een achtergestelde positie maar er wordt veel aangedaan om die weg te werken zolang de veiligheid van Israël hierbij niet in gevaar komt. Tevens moet nou niet gedaan worden alsof de Israëlische Arabieren het heel slecht hebben. In veel Arabische landen hebben Arabieren het veel slechter, niet alleen economisch maar ook politiek gezien. De Arabische Winter bewijst wel hoe slecht de Arabieren het in die landen hebben. En het is nog maar de vraag of hun situatie na de revolutie daadwerkelijk zal verbeteren. In Gaza is Hamas aan de macht. Maar de bevolking heeft alles behalve vrijheid. Mocht er ooit nog een Palestijnse staat komen op de West Bank dan moet nog maar gezien worden hoe vrij die samenleving zal zijn en of Palestijnen het echt beter zullen krijgen. In ieder geval hebben de Palestijnen al aangegeven dat in zo'n staat nimmer Joden mogen wonen (net als in Gaza al het geval is). Het valt te bezien of David Grossman daar nog eens een goed boek over gaat schrijven.

Meer informatie Startpagina - Recensies boeken over het Midden-Oosten.

Lees verder

© 2012 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Centraal Galilea (Israël): strijd om land-Joden vs ArabierenCentraal Galilea (Israël): strijd om land-Joden vs ArabierenIn het boek 'Vriend of Vijand (over Joden en Arabieren in Israël)' van David Grossman wordt duidelijk dat Israëls geopol…
Joodse Bijbel: De dood van Koning SaulJoodse Bijbel: De dood van Koning SaulKoning Saul en zijn drie zonen, Jonathan, Abinadab en Malkishua vinden de dood tijdens hun strijd tegen de Filistijnen.…
Kerst: meditatie op liefdevolle warmteKerst: meditatie op liefdevolle warmteMet kerst stoppen we alle oorlogen eventjes, maar is dat ook vrede? Jij kunt iets doen om de vrede in deze wereld uit te…
Joodse Bijbel: Koning Saul wil David dodenJoodse Bijbel: Koning Saul wil David dodenNa de overwinning op Goliath is David enorm populair geworden. Koning Saul is jaloers op hem en wil hem doden. Jonathan,…
Joodse Bijbel: Laatste oorlogen koning DavidJoodse Bijbel: Laatste oorlogen koning DavidNog steeds voert Israël oorlogen tegen vele vijandige stammen. Davids leger heeft 12 divisies (elke stam één). Elke divi…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: AnnaAnouk, Pixabay
  • Vriend of vijand Over Joden en Arabieren in Israël - David Grossman

Reageer op het artikel "Boekrecensie: Vriend of vijand David Grossman"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 03-07-2018
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Bronnen en referenties: 2
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!