InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > Tante Tula, Miguel de Unamuno, Miguel de Unamuno
recensie

Tante Tula, Miguel de Unamuno, Miguel de Unamuno

Tante Tula, Miguel de Unamuno, Miguel de Unamuno Tante Tula is de titel van een roman van de Spaanse schrijver Miguel de Unamuno, een uitgave in de Spaanse Bibliotheek van Menken Kasander & Wigman Uitgevers. Tante Tula is het verhaal van een vrouw, die met haar gevoelens worstelt. Met mannen lijkt ze niet veel op te hebben, maar ze wil wel graag moeder worden. En dankzij haar eigen manipulaties en ten koste van haar eigen gevoelens wordt ze ook de feitelijke moeder van maar liefst vijf kinderen.

De Spaanse Bibliotheek van MKW Uitgevers

Menken Kasander & Wigman - het klinkt bijna als de naam van een advocaten collectief - maar neen, het zijn uitgevers. En wel uitgevers van bijzondere werken uit de Spaanse bibliotheek. De tot nu toe uitgegeven collectie omvat een keur van moderne en klassieke auteurs uit Spanje en Zuid-Amerika, uitgebracht in Nederlandse vertaling. De catalogus is terug te vinden op de website: www.mkw-uitgevers.nl. Volledigheidshalve: Naast de Spaanse Bibliotheek omvat MKW Uitgevers ook Engelse Klassieken en Bibliotheek Liborius (een collectie geïllustreerde non-fictie).

Het is goed om te weten dat er in deze maatschappij, waarin zeer veel op de massa is gericht, nog uitgevers zijn die mikken op een specialisme en dat daarvoor godzijdank ook nog een publiek is. Een publiek dat op zoek is naar die kleine juweeltjes in de letteren - in dit geval de Spaanse letteren - die het meer dan waard zijn om gelezen te worden. Recent verschenen bij de Spaanse Bibliotheek bijvoorbeeld Goudkoorts van Narcís Oller en De Etruskische Glimlach van José Luis Sampedro en vier werken van Miguel de Unamuno, waaronder het hier besproken boek Tante Tula.

Miguel de Unamuno

Miguel de Unamuno y Jugo (1864-1936) was één van de meest prominente, veelzijdige en tegendraadse Spaanse intellectuelen en schrijvers van de twintigste eeuw. Deze periode wordt wel de Zilveren Tijd van de Spaanse Letteren genoemd. Hij was Rector van de Universiteit van Salamanca, waar hij befaamdheid verwierf door zijn verzet tegen Franco. Unamuno schreef toneel, gedichten, filosofisch werk en romans.

Tante Tula

De gezusters Rosa en Gertrudis (Tante Tula) groeien na het overlijden van hun ouders op bij een oom, die priester is. Als de knappe jongeman Ramiro een oogje krijgt op Rosa, bewerkstelligt Gertrudis dat de twee zo snel mogelijk gaan trouwen en kinderen krijgen. Zelf werpt zij zich op als tante van het kroost. Als Rosa bezwijkt bij de geboorte van het derde kind, wordt Tante Tula de feitelijke moeder van de kinderen. Ramiro zou wel met haar willen trouwen, maar Gertrudis houdt hem op een afstand met een vage bedenktijd van een jaar. Als blijkt dat Ramiro in die tussentijd een kind heeft verwekt bij het dienstmeisje Manuela, dwingt Gertrudis hem ertoe met deze Manuela te trouwen. Ook Manuela komt te overlijden bij de geboorte van haar tweede kind, Manolita. Ramiro wordt ziek en sterft en Tante Tula is nu de officiële moeder van vijf kinderen.

Dat zijn in kort bestek de feiten waar het om draait in Tante Tula. Bij een low-budget film wordt - bij gebrek aan inspirerende beelden - gefocust op de menselijke interactie. Wat er dan wel gebeurt moet des te meer een confronterende diepgang bieden. Iets dergelijks gebeurt er ook in deze roman, waarin tegen een strak décor (geen afleidende beschrijvingen van uiterlijkheden) feitelijk slechts geboren, getrouwd en gestorven wordt. De diepgang is hier te vinden in de zieleroerselen van Tante Tula. De schrijver probeert de persoonlijkheid van Tante Tula te ontrafelen, maar helemaal bloot te liggen komt deze niet. En misschien is dat ook wel zijn bedoeling. Want in hoofdstuk 1 - waarin Ramiro kennis maakt met Rosa en Gertrudis - schrijft Unamuno: "En welbeschouwd ....... was zij (Gertrudis) als een gesloten en verzegeld juwelenkistje, waarin men kon verwachten een schat aan tederheid en geheime geneugten te vinden". De ziel van Tante Tula is voor de lezer ook een verzegeld juwelenkistje, maar dan een beetje opengewrikt door de schrijver. Want waarom zouden wij als lezers glashelder moeten begrijpen en hoe zouden we kunnen begrijpen, wat Gertrudis zelf niet helemaal op een rij krijgt. Met dezelfde koppige en hardnekkige kracht, waarmee Gertrudis een matriarchaat voor zichzelf opbouwt, doet zij haar eigen gevoelens onrecht aan. De manier waarop Gertrudis de door haar geliefde mensen in haar omgeving manipuleert; de onbaatzuchtigheid die eigenlijk eigenbelang is; wederzijdse liefde tussen Ramiro en Gertrudis, die door toedoen van Gertrudis geen kans krijgt; haar verlangen naar zuiverheid enerzijds en haar verlangen om moeder te zijn anderzijds; haar eigen strengheid die haar maar een enkel moment van twijfel of zwakte toestaat. Dat zijn psychologisch gezien feitelijk onverenigbare elementen. Tante Tula blijft dus een beetje mysterieus en wat mysterieus is, intrigeert. Want er is niks an, als je van iemand kunt zeggen: "Het is een mooi boek, maar ik heb het al lang uit". Één van de onderliggende thema's ïs "Maagdelijkheid en Moederschap" en in de roman Tante Tula krijgt deze mystiek een extra dimensie, doordat Tante Tula erin slaagt de jongste telg van het gezin tot een tweede Tante Tula te formeren en die zelfs ogen heeft die op de ogen van Tante Tula gelijken. Alsof Tante Tula haar dwingende moederschapswens in een stempel tot uiting heeft weten te brengen; een mystieke manier van klonen.

Ook op taalgebied is Tante Tula een juwelenkistje. Een prachtig voorbeeld is de alinea waar Tante Tula de laatste adem uitblaast: "Daarna raakte zij in een zachte doodsstrijd. En ze doofde uit zoals een herfstmiddag uitdooft wanneer de laatste zonnestraaltjes, die door bloedrode wolken zijn gesijpeld, wegsmelten in de kalme wateren van een rustig hoekje van de rivier waarin de populieren - ook met bloedrood gebladerte - die waken bij zijn oevers worden weerspiegeld."

En als je Tante Tula dan gelezen hebt, kun je nog niet zeggen: "Het is een mooi boek, maar ik heb het al lang uit". Want na de eerste lezing, moet je er eigenlijk nog een keer doorheen met een stofkam; om het mooie taalgebruik nog eens op je in te laten werken en om te kijken of je toch nog niet iets dieper in het juwelenkistje kunt graven.

Wie de roman Tante Tula leest, doet er goed aan het voorwoord van de schrijver en het nawoord van de vertaler, Bart Peperkamp, vooral niet over te slaan voor een beter begrip en context van het in deze roman gebezigde thema.
© 2011 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Madrid, ook leuk voor een winter citytripMadrid is ook in de winter een uitstekende bestemming voor een citytrip. In november en december kun je genieten van de…
Eigen boek uitgeven met POD-systeemHeel veel hobbyschrijvers hebben wel eens geprobeerd om via een erkende uitgever een boek uit te geven. Nagenoeg evenvee…
Manuscript naar uitgevers sturenManuscript naar uitgevers sturenJe wil opvallen met je manuscript bij een uitgever. Je wil immers dat jouw verhaal uitgekozen wordt, voor de publicatie…
Verzamelen van boeken over de streek en regioVerzamelen van boeken over de streek en regioEr is een grote groep verzamelaars van streekboeken. Veel van hen zijn aangesloten bij de verschillende heemkundeverenig…
Hoe vind je een geschikte uitgever?Hoe vind je een geschikte uitgever?Is je manuscript af? Dan is het tijd om een uitgever te vinden die bij jouw manuscript past. Dit is geen gemakkelijke kl…

Reageer op het artikel "Tante Tula, Miguel de Unamuno, Miguel de Unamuno"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 10-09-2011
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!