InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > De poorten van het paradijs, Khaled Khalifa
recensie

De poorten van het paradijs, Khaled Khalifa

De poorten van het paradijs, Khaled Khalifa "De poorten van het paradijs" is een roman van de Syrische schrijver Khaled Khalifa. Het is het verhaal van een meisje, dat opgroeit bij haar drie tantes, te midden van de gewapende conflicten die Syrië verscheurden in de jaren tachtig.

Khaled Khalifa

Khaled Khalifa werd in 1964 geboren in Aleppo, een stad in het noorden van Syrië. Behalve televisie- en filmscenario's schreef hij ook een drietal romans.

De politieke situatie in Syrië

De poorten van het paradijs (oorspronkelijke titel Madih al-Karahiya), dat in 2008 op de shortlist stond van de Arabic Booker Prize, werd vrijwel meteen na publicatie verboden in Syrië. Het verhaal is gebaseerd op Khalifa's jeugd in Aleppo, toen het conflict tussen het regime van de Ba'thpartij en de Moslimbroeders steeds heftiger en gewelddadiger werd. Het conflict speelt zich af begin jaren tachtig, een bloedige strijd tusssen de Moslimbroederschap (Soennitische meerderheid) en het Ba'th-regime (Alawitische minderheid), waarbij beide partijen gewelddadig te werk gingen. In februari 1982 werd een gewapende opstand de kop ingedrukt door het regime, waarbij een groot deel van de stad Hama met de grond werd gelijkgemaakt.
De Ba'th partij kwam in 1963 via een staatsgreep aan de macht en in 1970 werd de militaire dictatuur uitgeroepen, waarbij Hafez al-Assad zichzelf tot levenslang staatshoofd verklaarde. Na zijn dood in 2000 werd hij opgevolgd door zijn zoon Bashar al-Assad, de huidige president van Syrië.

In 2011 verscheen bij Uitgeverij De Geus een Nederlandse vertaling van de roman door Aafke S. Heuvink, die hiervoor een beurs ontving van het Nederlands Letterenfonds. Het toeval wil dat juist in 2011 nieuwe ongeregeldheden in Syrië gaande zijn, waarbij het regime van president Assad - ten tijde van het schrijven van dit artikel - zich nog steeds staande houdt.

De poorten van het paradijs

In de roman "De poorten van het paradijs" kruipt de schrijver - heel opmerkelijk - in de huid van een jong meisje, dat met instemming van haar ouders opgroeit bij haar tantes; de strenge, orthodoxe Mariam en de ietwat rebelse Safaa, later aangevuld met tante Marwa die bij haar gewelddadige man is weggelopen. Ze wonen als een gegoede familie in een groot huis met de blinde bediende Ridwaan. Daarnaast worden er diverse ooms en broers ten tonele gevoerd en nog vele andere personen die tot hen in een bepaalde relatie staan. Allen spelen een rol in het leven van het meisje, dat zich temidden van gewelddadige omstandigheden tot jonge vrouw ontwikkelt. Ze probeert over het vrouwzijn haar licht op te steken bij de wat frivolere tantes, maar feitelijk staat zij er alleen voor. Dat drijft haar er op de een of andere manier toe haar toevlucht te zoeken tot de fundamentalistische Moslimbroederschap, waar haat jegens de regering en allen die daarmee in relatie staan, de boventoon voert. Wanneer het meisje zelf in de gevangenis belandt, begint ze - mede door gesprekken met de politieke medegevangenen - te ontdekken, dat er nog andere manieren zijn om te overleven.

De roman is ingedeeld in vier grote hoofdstukken, maar in de hoofdstukken als zodanig zijn nauwelijks leespauzes ingelast. Weinig nieuwe alinea's en bijna nergens een regel blank. Eén grote litanie als een niet te stuiten gedachtenstroom. Soms is dat vermoeiend.
Alsof er continue aan een (oosters) tapijt wordt geweven zonder nachtrust te nemen.
Dat neemt niet weg dat het verhaal vanwege het rijke taalgebruik hier en daar doet denken aan een sprookje uit "Duizend-en-één-nacht". De roman biedt ons niet alleen van heel dichtbij een blik in de gewelddadige geschiedenis van Syrië en de verschrikkingen van tegenstrijdige religies, maar ook in de wereld van Moslimvrouwen in landen in het Midden-Oosten zoals Syrië. De dromen van vrouwen die niet veel mogen en altijd overgeleverd zijn aan de (on)hebbelijkheden van de mannenwereld. Vrouwen die bij de vijver op de binnenplaats zoete thee drinken en wegzwijmelen bij melancholieke liefdesliedjes, zonder dat ze veel invloed kunnen uitoefenen op hun eigen levensloop. "Naar iets uitkijken wat nooit zal komen levert niet meer op dan wanneer je niets hebt om naar uit te kijken", mijmert het meisje ergens. Maar dat klopt niet, want het is juist de fantasie die de immense verveling en wanhoop verdrijft. "Na de liedjes ruimen de twee (Safaa en Marwa) de kamer op. Al hun wanhopige bewegingen waren gericht op een komst waarvan ik de smaak niet kende, al wachtten ze tevergeefs. Ze liepen naar hun kamer, gingen op Marwa´s bed liggen en staarden door het raam naar het stille wateroppervlak van de vijver en de glanzende gele tegels, die bijna lichtblauw leken wanneer ze hun scherpe contouren hadden verloren".
© 2011 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Burj Khalifa: arbeiders kregen bijna niets betaaldnieuws uitgelichtDe Burj Khalifa: arbeiders kregen bijna niets betaaldOp 4 januari 2010 werd de Burj Khalifa (Khalifa-Toren) geopend in Dubai. Het is het hoogste gebouw ter wereld en met 828…
Rapper Wiz khalifa - Cameron Jibril ThomazWiz Khalifa is vorig jaar wereld beroemd geworden door zijn nummer Black and yellow, op de website www.youtube.com is de…
De getallen van de Burj Khalifa in DubaiEen wandelklimtocht in de Zwitserse Alpen naar een 828 meter hoger gelegen punt is een behoorlijke dagtocht. Om dit te e…
Metalen tuinpoorten, een aantal soorten en materialenNet zoals bij de houten tuinpoorten zijn de poorten van metaal bedoeld om ongewenste bezoekers buiten te houden of puur…
Bronnen en referenties
  • Wikipedia

Reageer op het artikel "De poorten van het paradijs, Khaled Khalifa"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 24-06-2011
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Bronnen en referenties: 1
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!