InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > Het Onderzoek, een Kafkaësk werk van Philippe Claudel
recensie

Het Onderzoek, een Kafkaësk werk van Philippe Claudel

Het boek "Het Onderzoek" van de Franse schrijver Philippe Claudel verscheen in maart 2011 bij uitgeverij De Bezige Bij. De vertelling is een allegorie over het moderne leven, waarbij het nachtmerrieachtige bedrijf symbool staat voor de verwarrende wereld waarin wij ons staande proberen te houden.

Philippe Claudel

Philippe Claudel werd in 1962 in Dombasle-sur-Meurthe geboren en is de auteur van een reeks internationaal succesvolle romans, scenario's en verhalen. In 2003 was zijn doorbraak bij het grote publiek met de roman Grijze Zielen. Voor het inmiddels verfilmde Grijze Zielen ontving hij de Prix Renaudot en de Grand Prix des Lectrices de Elle, en voor Zonder mij de Prix du Roman France Télévision. Voor Het kleine meisje van mijnheer Linh won hij de Euregio Literaturpreis. Het verslag van Brodeck werd genomineerd voort de Prix Goncourt.

Het onderzoek

Claudel maakt in veel van zijn boeken gebruik van thema's als vervreemding, machteloosheid en menselijkheid. In zijn boek Het Onderzoek zijn deze ingrediënten in extremis aanwezig. Het leven is op zich al absurd, voeg daar nog aan toe wat de mensheid ervan gemaakt heeft. We staan machteloos tegenover een bolwerk van regels, systemen en technieken, de ontmenselijking, terwijl we ons hier en daar nog vastklampen aan resterende plukjes menselijkheid. De verwarrende wereld is wellicht voor de één verwarrender dan voor de ander. Hoe je iets ervaart hangt nauw samen met hoe je zelf in je vel steekt. De underdog, het slachtoffer, is vaak een upperdog: de ziener. Degenen met oogkleppen die maar voortdenderen, hebben het veel gemakkelijker.

Het verhaal begint met de entree van de Onderzoeker in een industriestadje. Zijn missie is om op te helderen waarom een groot aantal werknemers van het Bedrijf zelfmoord heeft gepleegd. Van het Onderzoek komt weinig terecht, omdat de Onderzoeker op bizarre wijze wordt tegengewerkt. De omstandigheden waarin hij komt te verkeren doen surrealistisch aan. Gaandeweg het boek word je steeds verder meegesleept in de ondergang van de Onderzoeker. De overeenkomsten met onze eigen wereld zijn natuurlijk herkenbaar. Toch dreigen die onder te sneeuwen in het verhaal. Met overdrijving kun je beklemtonen waarover het gaat, maar je kunt ook je doel voorbij schieten. Trouwens, hoe zeer je het ook eens kunt zijn met het feit dat de wereld verwarrend is: zó verwarrend is ie ook weer niet. Het is een psychologische truc om met mensen die zich beklagen mee te praten en zo mogelijk de situatie nog donkerder af te schilderen. Er komt dan een moment dat degene die zijn beklag doet, een beetje terug begint te krabbelen en zich in tegengestelde richting begint te verdedigen; zo van: zo verschrikkelijk is het nu ook weer niet; eigenlijk valt het wel mee, want ..... Dat is dan ook het gevoel dat je overhoudt aan het einde van het boek, als de Onderzoeker definitief is uitgeschakeld: opluchting; de nachtmerrie is teneinde. We pakken de draad van ons eigen leven maar weer op. Maar wel voorzichtig, want eer je het weet wordt die door onzichtbare factoren aangestuurd.

Dat Claudel een virtuoos schrijver is, staat buiten kijf. En het zou me niet verbazen als hij ook met het boek Het Onderzoek weer hoge ogen gooide en voor de een of andere prijs werd genomineerd. Toch krijg ik thema's als vervreemding en machteloosheid liever subtieler toegediend, zoals in Grijze Zielen. En Claudel's prachtige taalgebruik is op zijn mooist, als het dromerig wordt, zoals in het boek Tot Ziens, Mijnheer Friant.
© 2011 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geuren; Philippe ClaudelrecensieGeuren; Philippe ClaudelPuur poëtisch: zo sijpelen de jeugdherinneringen van Philippe Claudel van de pagina's in zijn boek Geuren. In tal van kl…
Boekverslag Frans: La petite fille de Monsieur LinhBoekverslag Frans: La petite fille de Monsieur LinhPhilippe Claudel op 2 februari 1962 geboren in Dombasle-sûr-Meurthe. Hij is een Franse auteur, scenarioschrijver en film…
Intouchables (film, 2011)Intouchables is een oorspronkelijk Franse film geregisseerd door Olivier Nakache en Éric Toledano. De film is gebaseerd…
recensieEen artistieke Franse film: Intouchables22 maart 2012 kwam Intouchables voor het eerst in de Nederlandse bioscopen. Een Franse film waarbij de regie in de hande…
De tante van... Philippe GilbertDe tante van... Philippe GilbertOndanks talrijke overwinningen miste Philippe Gilbert nog één kampioenstrui, een trui die zijn tante Marie Rose Gaillard…
Bronnen en referenties
  • Wikipedia

Reageer op het artikel "Het Onderzoek, een Kafkaësk werk van Philippe Claudel"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Henk Scholte, 26-08-2011 17:11 #1
Ik ben het erg eens met de auteur van het artikel. In het eerste deel van het verhaal komen zoveel 'hilarische' momenten voor, dat ik pas 'in de tweede helft' het beklemmende van de allegorie begon door te krijgen. Dan wordt het pas echt 'Kafkaïaans', (Kafkaësk?) of 'Orwelliaans' of 'Vianesque' (vergelijkbaar met sommige romans van Boris Vian). Ik heb de originele versie gelezen (nog niet helemaal, ben op pagina 199 van de 278), vind het een mooi boek, maar struikel een beetje over de overdrijving…
Advies: gewoon wel lezen…!

Infoteur: Plato
Laatste update: 11-09-2011
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Artikelen met het label 'Recensies' bevatten naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in de vorm van een beoordeling.
Schrijf mee!