InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > Vaslav, Arthur Japin
recensie

Vaslav, Arthur Japin

"Vaslav" is de titel van het nieuwe boek van Arthur Japin, auteur van grote en internationaal succesvolle romans als o.a. "Een schitterend gebrek" en "De overgave". Het waargebeurde, geromantiseerde verhaal gaat over Vaslav Fomytsch Nijinski, één van de beroemdste mannelijke balletdansers uit de geschiedenis. Als géén ander weet Arthur Japin Vaslav te karakteriseren en diens zieleroerselen voor het voetlicht te brengen.

Vaslav Nijinski

Vaslav Nijinski werd geboren in Kiev, vermoedelijk op 17 december 1889, maar er zijn ook bronnen die van deze datum afwijken. Toen Vaslav tien jaar oud was begon hij zijn opleiding bij het Mariinski-ballet te St. Petersburg. Een grote invloed op zijn carrière had Serge Diaghilev, een machtig producer die ook les Ballets Russes oprichtte, waarvan Nijinski deel uitmaakte. Diaghilev en Nijinski onderhielden een homosexuele relatie (het is nooit goed duidelijk geworden of dit van de zijde van Nijinski geheel vrijwillig was). Aan deze relatie komt eeen einde, als Nijinski in 1913 tijdens een toernee naar Zuid-Amerika verliefd wordt op de Hongaarse gravin Romola Pulszky. Diaghilev ontslaat hem, maar na het uitbreken van de Eerste Werldoorlog werken Diaghilev en Nijinsky toch weer samen aan een Amerikaanse toernee. In 1919 komt er definitief een einde aan de carrière van Nijinski, toen bij hem schizofrenie werd geconstateerd.

Vaslav, het boek

In het boek is alles toegespitst op die éne fatale dag, 19 januari 1919, de dag waarop Vaslav optreedt voor een Rode Kruis benefietvoorstelling in St. Moritz; het is tevens zijn laatste optreden. Japin laat afwisselend drie personen aan het woord: Peter de Zwitserse huisknecht , Dhiaghilev de producer en ex-geliefde, Romola de echtgenote en tenslotte nog een keer Peter de huisknecht. Het boek bestaat zo uit vier hoofdstukken, die samen niet alleen een compleet beeld schetsen van de persoon Vaslav en diens leven vanuit verschillende invalshoeken, maar ook de personen die hem omringen goed portretteren.

Peter

De beide hoofdstukken waarin Peter aan het woord is, kennen een chronologische indeling. Het eerste hoofdstuk speelt zich af op die fatale dag tussen 5:40 en 11:14. Later in het verhaal blijkt dat deze Peter van Vaslav diens horloge heeft gekregen, waarvan hij maar niet genoeg kan krijgen om er telkens op te kijken.

Peter wordt neergezet als een beetje een Zwitserse boerenpummel, die nog nooit zijn dal heeft verlaten. Hij wordt in eerste instantie aangenomen als huisknecht en stoker, maar gaandeweg krijgt hij steeds meer de persoonlijke verzorging van "mijnheer" tot taak. Vaslav behandelt hem als zijn gelijke en daardoor komt deze Peter steeds beter op dreef, ook met de repliek waarvan hij mijnheer dient. Het is kostelijk hoe Peter de gedragingen van zijn mijnheer waarneemt en onderhuids becommentarieert; het schetst een beeld van de verhouding baas/knecht destijds. Ook blijkt dat achter de boerse façade van Peter veel meer schuilgaat dan dat je in eerste instantie zou denken. Dit heeft tenslotte ook gevolgen voor zijn verhouding met het dienstmeisje Lise. Het is geen wonder dat Peter in het laatste hoofdstuk wederom aan bod is. Immers, de waarnemingen van een buitenstaander (iemand uit een geheel andere context) hebben een enorme zeggingskracht

Diaghilev

Alhoewel niet door Romola uitgenodigd voor de balletvoorstelling, dient voormalig geliefde Diaghilev zich uitgerekend op deze dag aan in St. Moritz. Het leidt tot een conflict tussen Peter en zijn Lise. Peter probeert voor Diaghilev een onderhoud met Vaslav te regelen in een berghut, terwijl Lise gecharterd wordt om dit juist te verijdelen. Van een persoonlijke ontmoeting tussen Diaghilev en Vaslav komt het niet. Het hoofdstuk is een combinatie van een terugblikken op vroeger door Diaghilev, die als een ongemakkelijk heerschap wordt neergezet, en diens verbeten dialoog met Peter, waarvan hij niet een al te hoge pet opheeft. "Zeg eens", snauwde de Rus, "hebben alle Zwitsers zo'n klap van de grote wijzer meegekregen of moet dat mij weer overkomen hier met de enige te zitten opgesloten?" is daar een mooi voorbeeld van.

Romola

In het gedeelte waarin Romola aan het woord is, krijgen we een beeld van het leven van Vaslav, zoals zich dat na de fatale dag en zijn dood in 1950 heeft afgespeeld. 31 jaar brengt hij door zonder te dansen en zonder te spreken. Romola zet zich onvermoeibaar voor hem in en sleept hem naar beroemde doktoren, maar Vaslav is niet te genezen. Mocht al iemand getwijfeld hebben aan de liefde van Romola voor Vaslav, dan wordt daar in dit hoofdstuk korte metten mee gemaakt.

Peter

"Nu is het kleine paardje moe". Dat zijn de laatste woorden van Vaslav na de voorstelling. Peter loodst zijn mijnheer door het chaotische publiek en brengt hem veilig thuis. Zijn taak zit erop. Niet alleen het leven van Vaslav heeft een dramatische wending genomen, ook Peter gooit het roer om.
© 2010 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Een simpele bediende als sleutelfiguur in 'Vaslav' van Japinmijn kijk opEen simpele bediende als sleutelfiguur in 'Vaslav' van JapinArthur Japin heeft met 'Vaslav' weer een geweldige historische roman geproduceerd, daar zijn vele critici het over eens.…
Sankt Moritz - Bakermat van de wintersportSankt Moritz - Bakermat van de wintersportSankt Moritz heeft voor velen een mondaine bijklank. En terecht. Maar de regio Engadin, met vijf grote skistations en to…
Maar buiten is het feest; Arthur JapinrecensieMaar buiten is het feest; Arthur JapinBegin oktober 2012 verscheen het nieuwe boek van Arthur Japin: Maar buiten is het feest. De succesvolle zangeres Zonne s…
Sportweetjes - SportlocatiesSportweetjes - SportlocatiesSport en Sportlocaties. Waar is het grootste stadion ter wereld? Welke sport wordt er bij Newport beoefend? Waar zijn de…
Het Russisch ballet aan het begin van de twintigste eeuwHet klassiek ballet is niet weg te denken in de danswereld. Dat is als zo sinds de 17de eeuw. Vergeleken met onze modern…

Reageer op het artikel "Vaslav, Arthur Japin"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 17-09-2010
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Artikelen met het label 'Recensies' bevatten naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in de vorm van een beoordeling.
Schrijf mee!