recensie

Boekrecensie: De Golem - Elie Wiesel

Boekrecensie: De Golem - Elie Wiesel De Golem is een wezen van leem die werd opgewekt door de geheimzinnige toverformule van de mysterieuze Maharal, Rabbi Jehoeda Löw, de zestiende eeuwse Praagse Rabbijn. Elie Wiesel heeft een boek geschreven over de Golem dat handelt over de legenden die over dit wonderbaarlijk wezen bestaan en die de Joden beschermde tegen de christelijke antisemieten die Joden vervolgden.

Gegevens

  • titel: De Golem, een legende
  • auteur: Elie Wiesel
  • jaar 1987
  • uitgeverij: Gooi en Sticht
  • ISBN: 90 304 03896

Inhoud van het boek 'De Golem'

Wie of wat is de Golem? Er zijn verschillende voorstellingen over hem. Sommigen zien hem als een beminnelijke en onhandig wezen dat niet kan praten. Anderen zien hem als een soort monster van Frankenstein dat zich tegen zijn maker keert als een tot leven gewekte waarschuwing tegen occultisme en tovenarij.

Wiesel vertelt over de Golem in de persoon van een oude grafdelver die als kind getuige is geweest van de wonderdaden van de Golem. De Golem is geen dwaas of monsterachtig wezen, maar een wezen vol intuïtie, intelligentie en medelijden die de Joden beschermde. Misschien keert hij ooit nog wel eens terug......

stukje tekst

Ja, de Maharal in zijn wijsheid had het begrepen: de samenleving waarin de Joden moesten leven met angst voor toekomst, was zo diep gevallen, dat alleen een Golem, een kunstmatig wezen zonder ziel -een schepping van klei, in dienst van aardse zaken en van goddelijke inspiratie verstoken- haar van de ondergang kon redden. Daarom bevatte het hemelse antwoord dat de Maharal in zijn droom had ontvangen ook slechts tien letters van het aleph-bet: dat was voldoende voor het scheppen of op z'n minst het op de wereld zetten van de Golem. Als de boodschap alle tweeëntwintig letters had omvat, zou dat hebben betekend dat er een volmaakt wezen nodig was geweest.
De Maharal, zijn nagedachtenis zij gezegend, ging aan het werk. En alles werd anders.


Mijn mening

In het boek 'De procedure' van Harry Mulisch wordt begonnen met een stukje over de Golem. Mulisch beschrijft het als een soort monster van Frankenstein die zich keert tegen zijn maker. Mulisch wilde een verband leggen tussen het scheppen van de Golem en het klonen van mensen waarbij de mens in beide gevallen schepper is en dus de rol van God overneemt wat zich uiteindelijk wel tegen de mens moet keren. Maar Mulisch maakt hier een denkfout. De Golem was een wezen zonder ziel en dus niet verbonden met God zoals de mens en de gekloonde mens dat wel zijn. De Golem voerde ook opdrachten uit van de mens en niet van God.

Voor niet-Joden zal dit vreemde verhaal over de Golem overkomen als een soort occultisme. Voor Joden is het vooral een soort wezen dat hen moest beschermen tegen de boze buitenwereld. Toch wordt de Golem al eerder genoemd in de Talmoed. Net zoals de mens is het uit klei geschapen. Ook Adam (die zelf de eerste 12 uur van zijn leven een golem was zonder ziel; hij was immers van de aarde gemaakt) scheen een golem te hebben gemaakt, net zoals andere heiligen die die gaven hadden. Zie voor meer informatie: Golem.

Het boek is in eenvoudige taal geschreven Het lijkt daarom zelfs geschikt voor kinderen. Maar ook voor volwassenen is het een leerzaam boek. Het beschrijft de periode waarin de Joden hevig vervolgd werden door christenen. Dan mag de Golem een legende zijn, de Jodenvervolgingen waren dit zeker niet.
© 2010 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: De Joden der stilte  Elie WieselrecensieBoekrecensie: De Joden der stilte Elie WieselIn 1985 wordt het boek 'De Joden der stilte' van Elie Wiesel uitgegeven. Het is een vertaling van het boek 'Les juifs du…
Boekrecensie: De bedelaar van Jeruzalem  Elie WieselrecensieBoekrecensie: De bedelaar van Jeruzalem Elie WieselDe bedelaar van Jeruzalem is een boek uit 1968 (Nederlandse vertaling 1987) van Elie Wiesel. Het handelt over hoofdfiguu…
Boekrecensie: Bijbels eerbetoon - Elie WieselrecensieBoekrecensie: Bijbels eerbetoon - Elie WieselBijbels eerbetoon is een boek van Elie Wiesel waarin Bijbelse verhalen worden verteld conform de Joodse traditie. De vol…
Boekrecensie: De dageraad - Elie WieselrecensieBoekrecensie: De dageraad - Elie WieselDe dageraad van Elie Wiesel maakt deel uit van een trilogie (De nacht, De dageraad en De dag). In tegenstelling tot 'De…

t Achterste van de tong, een boek over de gaperrecensiet Achterste van de tong, een boek over de gaperIn dit boek lees je over de geschiedenis, herkomst en betekenis van de gaper. Vroeger zag je ze als uithangteken aan de…
David H. Stern: commentaar op het Joodse Nieuwe TestamentrecensieDavid H. Stern: commentaar op het Joodse Nieuwe TestamentCommentaar op het Joodse Nieuwe Testament. De Messiasbelijdende Jood David H. Stern heeft naast de Engelse vertaling van…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Alexas Fotos, Pixabay
  • De Golem - Elie Wiesel
Jehoeda (1.597 artikelen)
Laatste update: 30-09-2021
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Artikelen met het label 'Recensies' bevatten naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in de vorm van een beoordeling.