recensie

Boekrecensie: De dageraad - Elie Wiesel

Boekrecensie: De dageraad - Elie Wiesel De dageraad van Elie Wiesel maakt deel uit van een trilogie (De nacht, De dageraad en De dag). In tegenstelling tot 'De nacht' is deze novelle niet autobiografisch. Het handelt over een Joodse man, Elisja, die na de oorlog deel is gaan uitmaken van de Beweging die zich met geweld verzet tegen de Britse overheersing van Palestina. Elisja krijgt de opdracht een Britse officier te executeren uit wraak voor de ophanging van David ben Mosje, een lid van de Beweging.

Gegevens

  • titel: De Dageraad
  • auteur: Elie Wiesel
  • uitgeverij: Gooi & Sticht
  • jaar: 1987 (1960)
  • ISBN: 90 304 0378 0

Over de auteur Elie Wiesel

Meer informatie over Elie Wiesel kunt u lezen in het artikel: Boekrecensie: De nacht - Elie Wiesel.

Inhoud 'De dageraad'

Elisja moet, als lid van de Beweging die strijd tegen de Britten in Palestina, een doodvonnis voltrekken. De Beweging heeft besloten om de ophanging van David ben Mosje (lid van de Beweging) te wreken. Daarvoor heeft de Beweging een Britse officier, John Dawson, ontvoerd en zal deze nu doden. Elisja heeft deze lastige taak van de Leider gekregen. Elisja heeft zelf de dood voor ogen gehad tijdens de Tweede Wereldoorlog in het kamp Buchenwald en nu moet hij dus zelf iemand doden. Na de oorlog is hij door Gad benaderd om lid te worden van de Beweging die strijd voert tegen de Engelse overheersing van Palestina. De Beweging laat een nieuwe toekomst zien waarbij de Jood zich niet meer laat vervolgen, maar weerstand biedt. Elisja heeft al eerder mensen gedood maar dat was in een gevecht, nu komt hij oog in oog te staan met zijn slachtoffer en dat is toch heel wat anders. Hij wordt gekweld door twijfel en de lezer wordt geconfronteerd met Elisja's gedachte over de dood. Uiteindelijk besluit Elisja het slachtoffer voor diens dood te bezoeken en met hem te praten. Zullen zijn twijfels er uiteindelijk toe leiden dat hij ook inderdaad het doodvonnis gaat uitvoeren?

Mijn mening

De dageraad is een fantastisch novelle (87 bladzijde) van Elie Wiesel. Het verwijst duidelijk naar de Irgoen verzetsgroep die tegen de Britse overheersing van Palestina vocht. Irgoen liet zien dat de Joden niet meer straffeloos vervolgd konden worden en dat geweld noodzakelijk was. Maar het geweld had natuurlijk ook een keerzijde. Nu moesten de Joden zelf mensen gaan doden, iets wat ze tweeduizend jaar lang niet meer hadden gedaan. Wiesel heeft een fantastische zet gedaan door een oorlogsslachtoffer als hoofdpersonage te kiezen die zelf geconfronteerd werd met de dood en die nu de taak heeft om een mens (soldaat) te doden. Hij beschrijft op meesterlijke wijze de twijfel die bij Elisja ontstaat om een ander mens te doden. Enerzijds was het gerechtvaardigd omdat de Britten één van hun mannen hadden opgehangen, anderzijds was deze soldaat ook maar een mens en waarom moest deze man nu juist het slachtoffer worden van het Britse beleid? Met het doden van een ander mens wordt de mens als God die bepaalt over leven en dood, schrijft Wiesel.

Het thema van het boek is het onoplosbare dilemma tussen slachtoffer en beul. Naast het persoonlijke dilemma van Elisja (dat nooit opgelost wordt), speelt op de achtergrond het dilemma van het Joodse volk een rol. Na tweeduizend jaar vervolgd te zijn, hebben de Joden nu weer een eigen land en kunnen zichzelf verdedigen. Daarmee zijn de Joden geworden als de rest van de wereld. Maar eigenlijk ook weer niet omdat Israël meer kritiek te verduren krijgt dan wie dan ook. De wereld heeft moeite met het feit dat de Joden geen slachtoffers meer zijn, maar de 'beulen' zijn geworden. Eigenlijk is Israël in dat opzicht ook weer slachtoffer geworden. Het is slachtoffer geworden van haar eigen verdediging.

Het boek is erg goed geschreven, evenals het eerste boek 'De nacht'. Omdat het verhaal in de ik-persoon wordt verteld kan de lezer de twijfels van Elisja meevoelen. En daar draait het om in dit boek: twijfelen tussen slachtoffer en beul.
© 2009 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: De dag - Elie WieselrecensieBoekrecensie: De dag - Elie WieselDe dag is het laatste deel van de trilogie (De nacht, De dageraad en De dag). Ditmaal gaat Elie Wiesel in op de naweeën…
Boekrecensie: De Joden der stilte  Elie WieselrecensieBoekrecensie: De Joden der stilte Elie WieselIn 1985 wordt het boek 'De Joden der stilte' van Elie Wiesel uitgegeven. Het is een vertaling van het boek 'Les juifs du…
Boekrecensie: De bedelaar van Jeruzalem  Elie WieselrecensieBoekrecensie: De bedelaar van Jeruzalem Elie WieselDe bedelaar van Jeruzalem is een boek uit 1968 (Nederlandse vertaling 1987) van Elie Wiesel. Het handelt over hoofdfiguu…
Boekrecensie: Bijbels eerbetoon - Elie WieselrecensieBoekrecensie: Bijbels eerbetoon - Elie WieselBijbels eerbetoon is een boek van Elie Wiesel waarin Bijbelse verhalen worden verteld conform de Joodse traditie. De vol…

recensieBoekrecensie: Nadenken over Israël - Wiesje de LangeNadenken over Israël (Joodse Gids in het oude Israël-landschap) is een boek van Wiesje de Lange uit 2001. Het boek besta…
Boekrecensie: De nacht - Elie WieselrecensieBoekrecensie: De nacht - Elie WieselDe nacht van Elie Wiesel is het eerste boek van een trilogie (de nacht, de dageraad en de dag). Het boek gaat over de ve…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Szjeno09190, Pixabay
  • De dageraad - Elie Wiesel
Jehoeda (1.597 artikelen)
Laatste update: 30-09-2021
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Artikelen met het label 'Recensies' bevatten naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in de vorm van een beoordeling.