InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > Boekrecensie: De jacht op de ingenieur - Samuel M. Katz
recensie

Boekrecensie: De jacht op de ingenieur - Samuel M. Katz

Boekrecensie: De jacht op de ingenieur - Samuel M. Katz De jacht op de ingenieur is een boek van Samuel Katz uit 2000. Het is het exclusieve verhaal van de speurtocht naar de Palestijnse terrorist Yehiya Ayyash door de Israëlische geheime dienst. Yehiya Ayyash ontketende een reeks van bomaanslagen op Israël. Hij was het brein van de Palestijnse zelfmoordterroristen die in de jaren 1990 dood en verderf zaaiden in Israël. Uiteindelijk werd Ayyash zelf het slachtoffer van een bom afkomstig van de Shin Beth.

Gegevens

  • titel: De jacht op de ingenieur
  • auteur: Samuel M.Katz
  • jaar: 2000
  • uitgeverij: De Groot Goudriaan - Kampen
  • ISBN: 90 6140 712 5

De auteur: Samuel M. Katz

Samuel M. Katz is een autoriteit als het gaat om boeken over het Israëlische leger en de spionagediensten. Hij heeft heel wat boeken op zijn naam staan. Slechts een enkel is in het Nederlands vertaald, waaronder 'De jacht op de ingenieur'.

Inhoud 'De Jacht op de ingenieur'

zelfmoordaanslagen

In de jaren negentig van de vorige eeuw werd Israël geteisterd door een eerste golf van zelfmoordaanslagen. Na 2000, met het begin van de Tweede Intifada (Palestijnse opstand), volgde een tweede golf. 'De jacht op de ingenieur' beschrijft de eerste golf bomaanslagen waarbij Yehiya Ayyash de belangrijkste bommenmaker was. In drie jaar tijd wist hij met zijn bommen ongeveer 130 Israëli's te doden en raakten er 500 gewond. Er waren autobommen of menselijke bommen. Israël veranderde in een Libanon waar dit soort aanslagen al gepleegd werden door de Hezbollah. In Israël was het de Hamas die naar dit soort wapens greep. De auteur van het boek noemt als mogelijke oorzaak de deportatie van 415 Hamas-leden naar Libanon beginjaren 1990 door premier Rabin. In het bevroren heuvelachtige niemandsland (Libanon weigerde de mannen op te nemen) waren deze vastberaden mannen vastbesloten om op een verschrikkelijke manier wraak te plegen. Hun grote troefkaart was Yehiya Ayyash, een bommenmaker die op eenvoudige wijze bommen produceerde. Zijn bommen zaaiden dood en verderf in Israël en leidde er uiteindelijk toe dat op hem de grootste klopjacht werd gehouden in de geschiedenis van Israël. Ayyash moest verstoppertje spelen om niet in handen van vooral de gevreesde Shin Beth (Israëls Binnenlandse veiligheidsdienst) te vallen.

Yehiya Ayyash

Yehiya Ayyash, geboren op 22 februari 1966, kwam uit een vrome familie en woonde in Rafat. Toen hij zes jaar oud was begon hij de koran en andere islamitische geschriften te bestuderen. Hij ontving zelfs een prijs van de Islamitische Stichting in Jeruzalem omdat hij uitblonk in het lezen van de Koran en het citeren van stukken Koranteksten. In 1985 haalde hij zijn middelbare schooldiploma. Na allerlei baantjes te hebben gehad, ging hij in 1987 elektronica studeren aan de Bir Zeit Universiteit van Ramallah. Deze universiteit stond bekend als bolwerk van Fatach waar Ayyash zich nauwelijks mee bemoeide. Hij zag meer heil in de Hamas. Toch rondde hij er in 1991 zijn studie cum laude af. Hij werd elektro-ingenieur en deed allerlei klusjes. Hoe hij uiteindelijk bekend werd als 'De Ingenieur' (bommenmaker), is weinig bekend. Aanvankelijk had hij plannen om naar het buitenland te gaan. Maar zijn verzoek om in Jordanië zijn doctoraal te doen werd door de Shin Beth afgewezen. Dit heeft vermoedelijke wraak gevoelens bij hem losgemaakt zodat hij een makkelijke prooi werd voor Hamas. Het lag voor de hand dat hij met zijn kennis bommen zou gaan maken voor de organisatie. Belangrijk was dat hij een echte onderwijzer was en hij veel Palestijnse terroristen kon opleiden hoe bommen te maken. Dat was belangrijk omdat hij wist dat hij op den duur gepakt zou worden door de Shin Beth. Ayyash trouwde ook nog, wat uniek was voor hoge officieren binnen de Hamas. In 1992 kreeg hij een zoon (Ba'ara). Het feit dat hij nu vader was bracht grote gevaren en emotionele consequenties met zich mee. Desondanks wist hij dankzij vermommingen, veelal als Israëlische reservist of orthodoxe Jood, lange tijd uit handen te blijven van de Israëlische inlichtingendiensten.

aanslagen tegen achtergrond van politieke situatie in Israël

Het boek beschrijft op grond van de gegevens die de Shin Beth wist te verzamelen, de activiteiten van Ayyash. Het was heel moeilijk voor de Shin Beth om hem op te sporen. Er werden vele overuren gemaakt. Voordat ze (de Shin Beth samen met de Mossad en de Aman (militaire inlichtingendienst)) hem uiteindelijk wisten te traceren waren er vele aanslagen gepleegd, die allemaal in het boek uitgebreid worden beschreven. Maar Katz geeft niet slechts een overzicht van alle aanslagen weer. Hij plaatst het tegen de achtergrond van de politieke situatie in Israël waar ondertussen ook andere zaken gebeurden. Zo gaat hij bijvoorbeeld uitgebreid in op de aanslag van de extreem rechtse dokter Baruch Goldstein in Hebron en op de ontvoering van Nachson Wachsman die het land in haar greep hielden. Ook zijn er flashbacks van belangrijke gebeurtenissen in de Israëlische geschiedenis zoals de kaping van het vliegtuig in Entebbe, de vredesonderhandelingen, de oorlogen, etc. Natuurlijk komt ook de moord op Rabin aan de orde die vlak voor de dood van Ayyash plaatsvond. Eigenlijk is het een heel compleet boek waarbij de zelfmoordaanslagen en de figuur Yehiya Ayyash in een breed kader worden geplaatst. Zo krijgt de lezer een goed beeld van de situatie.

mobiele telefoon

Voor Israël was na een reeks van grote aanslagen duidelijk wat er met Ayyash moest gebeuren: hij moest dood. Deze man met zoveel Joods bloed aan zijn handen mocht niet voort blijven leven. Alles werd uit de kast getrokken om hem op te sporen en uiteindelijk met zijn eigen wapen (de bom) te doden. Een mobiele telefoon met explosief erin werd hem noodlottig.

aanslagen niet voorbij

Overigens waren de aanslagen hiermee niet afgenomen. Nadat Shimon Peres de nieuwe premier was geworden na de moord op Jitschak Rabin, kreeg Israël het nog zwaar te verduren met een reeks aanslagen. Hierdoor verloor Peres de verkiezingen van Natanjahoe. Nadat deze tevergeefs geprobeerd had om Mashaal, de politiek leider van Hamas, in Jordanië te vermoorden, werd Israël onder druk gezet om Sjeik Jassin uit de gevangenis los te laten. Dit betekende een grote overwinning van Hamas. Pas na de oprichting van het veiligheidshek, dat niet in het boek ter sprake komt, zouden de aanslagen afnemen.

Mening Etsel over 'De jacht op de ingenieur'

veiligheidshek

Bij het schrijven van deze recensie in de zomer van 2009 lijken de zelfmoordaanslagen die Israël teisterden al weer een eind weg. De bouw van het veiligheidshek heeft zo'n grote invloed gehad op het voorkomen van aanslagen, dat deze zowaar verleden tijd lijken. Ik schrijf bewust op 'lijken'. Want wie het boek 'De jacht op de ingenieur' leest, weet hoe ongelooflijk goed doordacht de Palestijnse terroristen hebben gehandeld. Zij wisten het de Shin Beth enorm lastig te maken. Hoewel de veiligheidsdienst veel aanslagen wist te voorkomen, slaagden de Palestijnen er toch in om nog voldoende dood en verderf te zaaien. En hoewel er nu een veiligheidshek staat, wil dit nog niet zeggen dat er nooit meer aanslagen kunnen plaatsvinden. Palestijnen kunnen nog altijd in de buurt komen van Joden die op de Westoever of in Oost-Jeruzalem wonen. Ook zouden Israëlische Arabieren mogelijk aanslagen in Israël kunnen plegen. Het blijft dus uitkijken geblazen.

Maar voor mensen die tegen het veiligheidshek zijn, zou het lezen van dit boek misschien toch hun mening kunnen bijstellen. Hoewel de televisiebeelden destijds veel indruk maakten en de meeste mensen in het westen met afschuw reageerden, zijn mensen toch geneigd om dit soort zaken snel te vergeten vooral als het ver van hun bed is. Bovendien gebeurt er zoveel in Israël c.q. het Midden-Oosten, dat mensen ook om die reden dingen snel vergeten. Het nog weer eens opnieuw lezen van een indrukwekkend boek, dat bovendien spannend geschreven is, doet deze verschrikkelijke periode herleven. Mogelijk dat mensen zich dan beter realiseren hoe belangrijk het veiligheidshek is. Het is geen leuke maatregel, dat beseft iedereen. Maar het redden van levens moet natuurlijk voorop staan.

vredesproces

Zoals al bij de bespreking over de inhoud van het boek werd gemeld, plaatst Samuel M. Katz de zelfmoordaanslagen in een breed kader. Dit maakt het beeld compleet. Zo weet de lezer precies in welke situatie de aanslagen plaatsvonden. Veelal hadden de aanslagen als doel het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen te torpederen. Als Israëliërs al enige hoop hadden dat er nu eindelijk vrede zou komen tussen hen en de Palestijnen, dan werd die bij elke aanslag opnieuw de grond ingeboord. De Israëlische regering van Rabin zat letterlijk met de handen in het haar. Moesten ze nu wel of niet met de Palestijnen verder onderhandelen. De druk van de internationale gemeenschap was groot. Maar in eigen land werd Rabin met de dood bedreigd. En hij werd uiteindelijk ook gedood door een rechtse Israëli, Jigal Amir. Zonder de zelfmoordaanslagen waren de emoties nooit zo hoog opgelopen in Israël en had de aanslag op Rabin waarschijnlijk nooit plaatsgevonden.

Het is moeilijk te zeggen of de zelfmoordaanslagen hadden plaatsgevonden als er geen vredesproces was geweest. Persoonlijk ben ik geneigd te zeggen dat het vredesproces het geweld alleen maar in de hand heeft gewerkt. Natuurlijk was er al de Eerste Intifada vóór het vredesproces. Maar het weggeven van gebieden aan de Palestijnen zonder dat daarvoor echte vrede werd aangeboden, was natuurlijk een slechte tactiek. Het werkte geweld alleen maar nog meer in de hand. Palestijnen hadden het idee dat geweld hielp om gebieden in handen te krijgen. Het was ook niet verbazingwekkend te moeten constateren dat de meeste Palestijnen de zelfmoordaanslagen toejuichten. Eigenlijk had de linkse Israëlische regering vanaf de eerste bomaanslag het vredesproces moeten stopzetten en niet eigenwijs moeten doorgaan. Het argument dat dan zou worden gezwicht voor geweld is onzin. Geweld moet bestreden worden. Het redden van levens is het belangrijkste. Wat houdt vrede in als er doden vallen? Niets.

objectief boek

Hoewel Samuel Katz de situatie beschrijft door een Israëlische bril, wordt de Israëlische handelswijze door hem lang niet altijd goedgekeurd. Hij geeft aan waar politici faalden, waar de Shin Beth heeft misgekleund, etc. Kortom, het is een redelijk objectief boek en geeft mijns inziens een eerlijk beeld van deze voor Israël zeer moeilijke periode.

Meer informatie: Startpagina - Israëlische leger (IDF) / Israëlische oorlogen .
Meer informatie Startpagina - Recensies boeken over het Midden-Oosten.
© 2009 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Follow Me! (elite eenheden IDF)–Samuel M. KatzrecensieBoekrecensie: Follow Me! (elite eenheden IDF)–Samuel M. KatzDe IDF behoort tot één van de beste en meest ervaren legers ter wereld. De wortels van Israëls leger liggen in onconvent…
Boekrecensie: Israel's army – Samuel M. KatzrecensieBoekrecensie: Israel's army – Samuel M. KatzIsrael's army (1990) is een overzichtelijk boek over het Israëlische leger geschreven door Samuel M. Katz die zelf ook i…
De rol van de ingenieur bij een renovatie in ItaliëVeel Nederlanders en Belgen die een tweede vakantiewoning hebben in Italië en die wensen te renoveren, zijn nogal verbaa…
nieuws uitgelichtPalestijnse kinderen imiteren terroristenPalestijnse kinderen spelen met plastic wapens en imiteren de vechtmethoden van de terroristische organisaties. Natuurli…
Het ware gezicht van Palestina: martelingen door Palestijnenmijn kijk opHet ware gezicht van Palestina: martelingen door PalestijnenIn het Palestijnse mensenrechtenrapport "Elkaar martelen – Het wijd verbreide gebruik van willekeurige opsluiting en mar…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Boekrecensie: De jacht op de ingenieur - Samuel M. Katz"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 03-07-2018
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Special: Israëlische leger en oorlogen
Bronnen en referenties: 1
Artikelen met het label 'Recensies' bevatten naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in de vorm van een beoordeling.
Schrijf mee!