InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > Boekrecensie: Als 't kwaad goede mensen treft - H. Kushner
recensie

Boekrecensie: Als 't kwaad goede mensen treft - H. Kushner

Boekrecensie: Als 't kwaad goede mensen treft - H. Kushner Het succesvolle boek 'Als 't kwaad goede mensen treft' uit 1984 van de conservatieve Joodse rabbijn Harold Kushner biedt mensen geen goed inzicht in het lijden. Het boek is on-Joods en verschaft geen soelaas voor degenen die lijden. We moeten ons realiseren dat definitieve antwoorden op het lijden voor ons gesloten blijven. Toch kunnen en zullen we redenen identificeren waarom God het lijden toestaat.

Gegevens

  • titel: Als 't kwaad goede mensen treft
  • auteur: Harold Kushner
  • uitgeverij: Ten Have
  • EAN: 9789025947705
  • jaar: 1998 (eerste druk 1983)

Inhoud

Harold S. Kushner (1935) is conservatieve rabbijn van Temple Israël in Natick, Massachusetts. Als theologiestudent specialiseert hij zich op het Bijbelboek Job, een boek over lijden. Hij werd persoonlijk met het lijden geconfronteerd toen zijn driejarige zoon Aäron progeria, een snelle en dodelijke veroudering, bleek te hebben. Aäron stierf op veertien jarige leeftijd. Met die achtergrond schreef Harold Kushner When Bad Things Happen to Good People (1981). In 1983 bracht Ten Have, Baarn de Nederlandse vertaling: Als 't kwaad goede mensen treft.

Als 't kwaad goede mensen treft - Harold KushnerAls 't kwaad goede mensen treft - Harold Kushner
Kushner verwerpt de suggestie dat het lijden van de mens Gods straf is voor misdaden. Hij gelooft ook niet dat het lijden Gods manier is om mensen waardevolle lessen te leren over nederigheid en spirituele kracht. Hij gelooft dat het menselijk lijden een kwestie van willekeur is. Mensen worden niet ziek of maken een tragedie mee omdat God ze dat op heeft gelegd. Verder beargumenteert Kushner dat mensen kunnen kiezen tussen goed en slecht. God zal zich er niet mee bemoeien. Dit is ook zijn verklaring voor de Holocaust. Door God weg te halen van Speler in ons dagelijks leven, moet Kushner uitleggen wat gebed en geloof inhoudt. Hij zegt dat God sterkte geeft aan mensen die bidden en troost geeft aan mensen die geloven.

Kushner is sterk bekritiseerd door de orthodoxe rabbijn Y. Kirzner in zijn boek Making Sense Of Suffering. Kirzner die zelf aan kanker leed, vindt dat lijden juist wel een betekenis heeft en aantoont dat God almachtig is. Aan de hand van Kirzners kritiek stel ik mijn mening op.

Mening Etsel

Harold Kushner kwam tot het onderwerp van het lijden vanwege een vreselijke tragedie in zijn familie: hij en zijn vrouwen verloren een jonge zoon. Hij heeft dus een hoge prijs betaald voor het recht om over lijden te praten. De kritiek op zijn boek is niet persoonlijk bedoeld. Toch geeft Kushner geen authentiek Joods antwoord op het probleem van het lijden.

Het geloof van Kushner in God is scherp getest door het grote verdriet. In zijn opinie kan God niet de hele wereld controleren die Hij geschapen heeft. Om zijn geloof te handhaven moet hij of Gods barmhartigheid of Zijn almacht verwerpen. Kushner koos voor het laatste. In Kushners opinie schiep God de wereld en verschaft de fundering van het morele principe. Maar Hij kan niet de wereld controleren die Hij schiep. Hij hoopt voor ons het beste en heeft sympathie met ons in pijn, maar God is niet bij machte er iets aan te doen. Kushner concludeert dat we geen antwoord op het lijden hebben omdat er geen antwoorden zijn. Het meeste wat gebeurt is toeval. Pijn en tragedie zijn een noodzakelijk gevolg van een wereld waarover God de controle mist.

Het eerste is dat de opinie van Kushner geen soelaas biedt. Zelfs als ik niet exact weet wat de betekenis is van mijn persoonlijk lijden, kan ik nog steeds geloven dat er een doel is in het lijden. De Joodse visie op lijden is dat het een deel is van zelf ontwikkeling, in wezen een proces van geboorte van de ego. Hoewel we nooit zelf kiezen voor het lijden, kan geloof, dat deel is van een groeiproces, de pijn of een gedeelte ervan wegnemen. De wetenschap dat het lijden een doel heeft en ergens toe leidt bied me sterkte om de crisis te overkomen. Maar als het lijden geen betekenis heeft blijf ik alleen achter als hulpeloos slachtoffer van blind noodlot of willekeur. Als God niet verantwoordelijk is voor het slechte is Hij ook niet verantwoordelijk voor het goede. Als dat zo is dan is Gods barmhartigheid, dat centraal staat in het Jodendom, verloren.

De God van Kushner is beperkt qua macht. Dit is tegen het idee van het Jodendom in. Mensen zijn onderworpen aan beperkingen, maar niet God. God is geen fysieke entiteit en kent geen beperkingen. De Joodse wijsgeer Maimonides schrijft:
"God is niet fysiek en er is absoluut geen vergelijking tussen Hem en enig van Zijn schepsels. Zijn bestaan is niet als ons bestaan; Zijn leven is niet als ons leven; Zijn wijsheid is niet als de wijsheid van de wijste mensen. Het verschil tussen Hem en Zijn schepsels is niet slechts kwantitatief, maar absoluut..."

Het lijden daagt ons uit met het confronteren van de uiterste vraag van wie we zijn en wat de betekenis is van onze levens. Het lijden is een pijnlijke uitnodiging om ons geloof te verdiepen en het werkelijk deel uit te laten maken van onze levens. Maar dat kan alleen als we eerst erkennen dat de fysieke wereld Gods schepping is en een doorgaande uitdrukking is van Zijn wil dat bestaat slechts als een medium voor ons om aan God te verbinden. Door het ontkennen van Gods controle over de gebeurtenissen van ons leven, ontkent Kushner betekenis aan deze gebeurtenissen en ieder mogelijkheid om ze te gebruiken om onze relatie met God uit te diepen.

Wanneer we het boek Job lezen dan wordt in de eerste veertig hoofdstukken door Jobs vrienden getracht het lijden van Job te verklaren. Zij proberen zijn problemen te begrijpen en op hetzelfde moment recht te doen van Gods almacht, alwetendheid en goedheid. Zij lopen daarin echter vast. Dan grijpt God in en legt aan Job uit waarom Hij hem zo op de proef heeft gesteld. God vertelt Job dat zijn zintuigen te beperkt zijn om de geopenbaarde waarheid te begrijpen. Job is dus niet in staat om het systeem van rechtvaardigheid van God te evalueren. Je moet daarvoor kennis hebben van de totale werkelijkheid en ook je eigen bewustzijn volledig kennen. Job is al niet in staat om het materiële aardse leven te begrijpen, laat staan de niet-materiële zaken. Het menselijke begrip faalt. De mens kent slechts een deel van de waarheid. Dat is voldoende.

Conclusie

Het lijden gebeurt niet zomaar. Alles wat gebeurt in de wereld heeft een doel, ook het lijden. Dat Kushner God als niet almachtig beschouwd gaat in tegen de idee van het Jodendom waarin God geen beperkingen kent. God heeft voor alles een doel, al weten wij niet altijd waarom. Het enige wat we kunnen doen is door ons lijden proberen ons geloof te verdiepen en het deel te laten uitmaken van ons leven.

Lees verder

© 2008 - 2017 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Over pijn zingen  rabbijn I. VorstrecensieBoekrecensie: Over pijn zingen rabbijn I. Vorst'Over pijn zingen overpeinzingen na het verlies van een geliefde' is een boek van Rabbijn Ies Vorst. Zelf heeft de rab…
Kenmerken van een RecensieHet schrijven van een recensie is vereist op bijna alle middelbare scholen. Bij het vak Nederlands wordt hier vaak veel…
Nietzsche over MedelijdenDe filosoof Friedrich Nietzsche heeft net zoals de meeste filosofen stukken geschreven over deugd, ethiek en moraal. Zo…
mijn kijk opHet boek Job, een inleidingHet boek Job gaat over de lijdende mens en de prangende vraag waarom de rechtvaardige moet lijden. Wetenschappers kunnen…
Probleem van het lijden: een probleem voor het christendom?Probleem van het lijden: een probleem voor het christendom?Het probleem van het lijden wordt vaak als belangrijk argument gegeven tegen het bestaand van God. En dan vooral de God…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mikegi, Pixabay
  • Als 't kwaad goede mensen treft - Harold Kushner
  • Rabbijn Kirzner
  • Rabbijn Evers

Reageer op het artikel "Boekrecensie: Als 't kwaad goede mensen treft - H. Kushner"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

J. H. Scheurer, 27-06-2011 11:19 #3
Het bestaan van God ontken ik niet, maar voor mij is het een constructie van de menselijke geest om de absurde wereld een duiding te geven. We zijn het er over eens dat we heel weinig tot niets weten over wat de gebeurtenissen veroorzaken die ons overkomen. De mens is maar heel beperkt in staat tot het naar zijn hand zetten van de loop van zijn leven. Onbegrijpelijke wreedheden, het kwaad dat goede mensen overkomt, zijn gebeurtenissen die of wijzen op een god die niet almachtig is, of een god die onverschillig ten opzichte van de individuele mens staat. Beide conclusies passen niet in de traditionele religieuze opvattingen. Duidingen als 'de bedoelingen van God gaan ons verstand te boven' is een cirkelredenering, een schijnduiding. Via deze logica is het aannemelijker of op zijn minst even aannemelijk dat God het gouden kalf die we aanbidden, maar zelf hebben gemaakt. Als in het verhaal van Mozes. Reactie infoteur, 27-06-2011
Misschien dat deze artikelen u meer duidelijkheid bieden:

http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/27133-basisprincipes-jodendom-1-geloof-moet-worden-ontdekt.html

http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/28797-basisprincipes-jodendom-2-geloven-met-verstand-en-ziel.html

Geloof is meer dan verstand. Het gaat ook via de ziel. Verstand is eindig, het heeft grenzen. De ziel is oneindig. God is zelf ook oneindig. God kan nimmer het gouden kalf zijn omdat dat eindig is. Zou de mens met zijn verstand God construeren zoals u beweert, dan is dat automatisch een eindige god omdat ons verstand eindig is.

Groet,

Etsel

J. H. Scheurer, 27-06-2011 09:23 #2
Juist wanneer het goed gaat, is het makkelijk een traditie in stand te houden. Je komt in de problemen met het Godsbeeld van de religie juist wanneer je geconfronteerd wordt met het noodlot. God blijkt volstrekt afwezig, of op z'n minst onbegrijpelijk. Nogmaals, Kushner heeft dit naar mijn bescheiden mening veel beter begrepen dan deze recensent. En uw reactie is helemaal absurd in dit kader. Maar we leven in een absurde wereld. Reactie infoteur, 27-06-2011
Prima, als het dus goed gaat is het makkelijker om in God te geloven. In dat opzicht zouden in welvarende landen (waar minder problemen zijn) relatief meer mensen in God moeten geloven dan in arme landen (waar meer problemen zijn). In de praktijk blijkt het echter andersom te liggen…

Hans Teeuwen heeft een redelijk goed leven, in vergelijking met andere mensen. Hij zou dan op zijn minst meer in God moeten geloven dan mensen die er veel beroerder aan toe zijn (beredeneert vanuit uw visie).

Het Paradijs was perfect. God gaf de opdracht aan Adam en Eva om de rest van de wereld ook perfect te maken. Wij zijn Gods partner in het scheppingsproces. God had natuurlijk alles in één keer perfect kunnen scheppen, maar dan zou de mens geen bijdragen hebben geleverd aan de schepping en valt voor de mens geen eer te behalen.

Als u als volwassen was geboren en alles wist, had u niets hoeven leren, was u nooit baby, kind, puber geweest. Zou u dat een geweldige prestatie van uzelf vinden, dat u zonder enige inspanning alles weet? U zult nooit geweten hebben wat het is om kind te zijn, om zelf dingen te ontdekken, etc.

Uiteindelijk zal het allemaal goed komen. Het Jodendom leert dat de geschiedenis eindig is en dat we uiteindelijk in een perfecte wereld zullen leven.

Heeft het overigens zin om God te ontkennen? Wordt hierdoor de wereld beter?

Dat de mens het lijden niet begrijpt is een feit. Maar begrijpt de mens wel het goede? Begrijpt u waarom u bijvoorbeeld wel van klassieke muziek houdt, maar niet van popmuziek? En waarom het bij de ander juist het tegenovergestelde is? We weten zoveel niet. Moeten we daarom concluderen dat er geen God bestaat?

J. H. Scheurer, 24-06-2011 19:56 #1
In feite beweert u dat God een bedoeling heeft met het lijden in de wereld. Ik raad u toch aan om eens bijvoorbeeld op YouTube de scene van Hans Teeuwen te bekijken over zijn ontmoeting met God, van een van zijn voorstellingen in de UK. Hij ontmoet daar tot slot God, en vraagt de vraag die ieder op de lippen brandt: waarom, de holocaust, waarom sterven kinderen aan kanker enz enz. En dan legt God de bedoeling uit. En dan zeg je: inderdaad. Nu snap ik het. Het is logisch, al dat gemartel, de verkrachtingen, de misdaad, de schijnbare willekeur van ziekte, dat er kinderen sterven terwijl de grootste schoften gewoon 90 worden. Logisch!

Onzin dus. God bestaat niet. Leuk allemaal, om het 'joods' te willen duiden, maar meer dan cultureel hobbyisme is het niet, deze recensie van het boek van Kushner. Kushner is niet los van zijn religie, maar heeft het beter begrepen dan de recensent. Reactie infoteur, 25-06-2011
Het is opvallend dat de meeste mensen zich tot God wenden wanneer het slecht met ze gaat en juist niet wanneer het goed met ze gaat. Zou u in God geloven als alles perfect was?

Veel leed wordt door de mens zelf veroorzaakt. De Holocaust had makkelijk voorkomen kunnen worden in deze omvang. Waarom werden geen spoorwegen en de gaskamers gebombardeerd?

Al het geweld wat de mens veroorzaakt toont juist aan dat we niet zonder God kunnen.

Infoteur: Etsel
Laatste update: 17-06-2015
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Special: Sterven
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 3
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!