InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > De drie Lilia's; Evelio Rosero
recensie

De drie Lilia's; Evelio Rosero

De drie Lilia's; Evelio Rosero De belangrijkste schrijver van Colombia is Gabriel García Marquez, maar "Gabo" is inmiddels op leeftijd en publiceert niet meer. De Colombiaanse schijver Evelio Rosero wordt wel gezien als zijn opvolger. In zijn boek De drie Lilia's schetst hij de duistere geheimen die schuilgaan achter een kleine kerkgemeenschap in Bogotá. Drie weduwen, de Lilia's, zorgen voor de middagmaaltijd voor arme mensen. Als de drankzuchtige pater Matamoros de gebruikelijke pater bij de mis vervangt, wordt het een zooitje.

Evelio Rosero

Evelio Rosero (1958) is een Colombiaanse schrijver van romans, korte verhalen en jeugdliteratuur. In 2006 ontving hij de Colombiaanse Staatsprijs voor Literatuur. Voor zijn roman De Vertrapten ontving hij de Tusquetsprijs voor Internationale Literatuur en de Independent Foreign Fiction Prize. Zijn boek Los almuerzos (2009) verscheen in 2013 in Nederlandse vertaling onder de titel De drie Lilia's bij Uitgeverij De Geus, ISBN 9 789044 519204.

De drie Lilia's

Net als García Marquez doopt Rosero zijn pen in de inkt van het magisch realisme. Zijn werk De drie Lilia's, een satire op de Rooms Katholieke Kerk in Colombia, krijgt daardoor de allure van een macaber sprookje. De drie Lilia's ontpoppen zich van afgesloofde huishoudsters tot kwaadaardige feeën. Met onvervalste Zuid-Amerikaanse broeierigheid wordt door de schrijver gestalte gegeven aan deze transformatie. Aan het einde van het verhaal ontfermen de Lilia's zich over de laveloze pater Matamoros. "Vanaf de eerste verdieping hoorden Tancredo en Sabina toe. En ze zagen hoe Matamoros werd meegevoerd. Droegen ze hem weer? Ze konden hem niet onderscheiden te midden van de oudjes, hun open armen en hun zwarte omslagdoeken als vleugels". Onwillekeurig doet deze zinsnede je denken aan de Engelen des Doods. De drie Lilia's is een gruwelijk goed boekje geworden, een spectroscopie van de kleuren van de ziel.

De Maaltijden van Barmhartigheid

De drie Lilia's zijn weduwen, afkomstig uit een dorp waarvan de mannen ten tijde van de Colombiaanse burgeroorlog vermoord zijn. Ze zijn huishoudsters in de pastorie van pater Almida. Ze zorgen daarnaast ook voor de middagmaaltijden voor minderbedeelden, de Maaltijden van Barmhartigheid. Iedere dag is er een andere groep aan de beurt: maandag de hoeren, dinsdag de blinden, op woensdag de zwerfkinderen en op weer een andere dag de bejaarden. De pastorie wordt verder bevolkt door de koster Celeste Machado en diens aangenomen dochter Sabina. En dan is er nog Tancredo, een gebochelde jongeman die bang is dat hij een beest wordt. Hij is misdienaar en ook assisteert hij bij de organisatie van de maaltijden. Al was het maar om de mensen weer de deur uit te krijgen. Vooral de bejaarden zijn een lastig volkje. "Ze zijn de enigen die niet beseffen dat hun middagmaal één van pater Almida's werken van barmhartigheid is. Ze maken misbaar, alsof het hier een restaurant is, alsof ze ervoor betalen". De meeste bejaarden krijgt hij na het maal wel de deur uit ook al "dreigen zij met hun nagels, moet je ze op je knieën gaan zoeken, achterna jagen, vangen, wegtrekken" etc. En dan heb je nog bejaarden die doodgaan of doen alsof ze dood gaan. Nee, de gebochelde is helemaal niet blij met zijn werk.

De drie Lilia's vinden ook dat ze voor hun leeftijd veel te hard moeten werken: al die maaltijden bereiden en dan ook nog het huishouden van de pastorie doen. Don Justiniano is de geldschieter van de Maaltijden van Barmhartigheid , maar die maaltijden zijn erg sober, aardappelen of soep e.d. De gulle gaven verdwijnen in een kist op zolder, zo heeft Sabina ontdekt. Ze heeft al eens aan Tancredo, op wie ze meer dan een oogje heeft, voorgesteld om er samen vandoor te gaan met het geld. Tenslotte zijn er nog de drie katten van de drie Lilia's, waarvan vooral Almida - zo genoemd naar pater Almida - een lastpak is volgens de vrouwen.

De komst van pater Matamoros

Als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel. Dat blijkt als pater Almida en de koster een dwingende afspraak hebben met Don Justiniano om de vrijgevigheid van de laatste te bestendigen. Pater Almida kan daardoor de avondmis niet opdragen. Pater Matamoros doet zijn intrede als vervanger. Als hij de Heilige Mis gaat opdragen is hij al ladderzat. Tot vreugde van de kerkgangers (een handjevol schimmige oude vrouwtjes) zingt hij de Mis. Sinds de dood van de organist had de koster verboden om het orgel nog te gebruiken en werd er dus ook niet meer gezongen. Naarmate de avond vordert, komen de onderliggende gevoelens van alle personages steeds duidelijker bovendrijven. Pater Matamoros raakt door de drank steeds meer op dreef, maar ook steeds meer van de kaart. Inmiddels hebben de drie Lilia's al menig glaasje meegedronken. In een hallucinerende passage verdrinken ze drie katten in de waterput. De kat Almida is de boosdoener, maar de andere katten moeten daar maar onder lijden. Dat vormt de opmaat voor nog meer slechtigheid. Want als pater Almida en de koster eindelijk thuiskomen, krijgen ze een "kruidentheetje" door de dames toegediend. En dat loopt niet goed af!

Namen niet zo maar gekozen

Als je naar de namen kijkt die de schrijver aan zijn personages geeft, kun je veronderstellen dat e.e.a. geen toeval is en geheel in het raamwerk van deze satire past. Matamoros betekent morendoder of kan verwijzen naar de naam van een Mexicaanse onafhankelijkheidsstrijder. Pater Matamoros is vrijmoedig; het enige waarvan hij afhankelijk is is de drank. De naam Lilia staat voor lelie, het symbool van de Heilige Maagd, een verwijzing naar de zuiverheid en de onbevlekte ontvangenis, een symbool van onschuld en onwetendheid. Maar de Lilia's in het boek zijn niet zo zuiver op de graat. Tancredo is een jongensnaam die iets herbergt van "diepe overtuiging"; het is Tancredo die nog het meeste ontzag heeft voor het geloof. Machado betekent bijltje. En met welk bijltje hakt deze koster? Hij speelt onder één hoedje met pater Almida. De naam Almida betekent ambitieus en enige ambitie kan Pater Almida niet ontzegd worden: namelijk het vullen van eigen zakken. De naam Sabina refereert aan de legendarische heilige patrones van de Basilica Santa Salina te Rome, maar het is ook de naam van de tweede vrouw van Nero, Poppaea Sabina, die vooral bekend stond om haar gebrek aan goede eigenschappen. En Justiniano betekent zoveel als oprecht, rechtvaardig; maar wat is de echte drijfveer van de geldschieter Don Justiniano?
© 2013 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Galeras vulkaan, Nariño, Colombia een gevaarlijke vulkaanDe Colombiaanse vulkaan is een zeer actieve vulkaan die met grote regelmaat verhoogde vulkanische activiteiten laat zien…
Gevolgen van vulkaanuitbarsting Ruiz Colombia: modderstromenAls een vulkaan explosief uitbarst, kunnen de gevolgen levensgevaarlijk zijn. Hoe levensgevaarlijk modderstromen kunnen…
Mengvormen van tekstsoortenMengvormen van tekstsoortenHet is niet altijd even eenvoudig om de tekstsoort van een tekst te bepalen. Vaak is er geen sprake van een uiteenzettin…

Reageer op het artikel "De drie Lilia's; Evelio Rosero"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 26-01-2013
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!