InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > Het feestmaal van John Saturnall; Lawrence Norfolk
recensie

Het feestmaal van John Saturnall; Lawrence Norfolk

Het feestmaal van John Saturnall; Lawrence Norfolk De roman Het feestmaal van John Saturnall van de Engelse schrijver Lawrence Norfolk is historische fictie. De wees John Saturnall is door zijn als heks veroordeelde moeder onderricht in het feestmaal aan de hand van een oud boek over de tuinen van Saturnus. Met die bron van kennis als inspiratie weet John op Buckland Manor op te klimmen van keukenhulpje tot chef-kok en tevens het hart te veroveren van Lady Lucretia, de dochter van Sir William, de eigenaar van Buckland Manor.

Lawrence Norfolk

De Engelse schrijver Lawrence Norfolk heeft eerder drie historische romans geschreven: Het woordenboek van Lemprière, De neushoorn van de paus en In de gedaante van een beer. Zijn vierde historische roman Het feestmaal van John Saturnall verscheen in 2012 in Nederlandse vertaling bij Uitgeverij De Bezige Bij, ISBN 978 90 234 7376 3.
"Fenomenaal. Het feestmaal van John Saturnall behoort tot de allerbeste historische romans ooit geschreven", is het oordeel van The Times.

Het feestmaal van John Saturnall

Een historische roman, maar dan wel in een sprookjesachtige setting. John woont samen met zijn moeder in het dorpje Buckland. De moeder wordt door de plaatselijke bevolking als heks gezien. Ze heeft veel kennis van kruiden en helpt bij bevallingen en ziekten e.d. Daarvoor zijn de mensen dankbaar, maar achter haar rug wordt er stevig geroddeld. De moeder van John beschikt over een heel oud boek waarvan iedere bladzijde een tuin was: de tuinen van Saturnus. In die tuinen werd het Saturnalische Feestmaal gevierd.
De mythe van de tuinen van Saturnus lijken symbool te staan voor het Paradijs of Eden. Deze tuinen leverden een overvloed aan dadels, honing, druiven etc. op; "aan de dis van Saturnus bediende iedere Adam zijn Eva en in zijn tuin wisselden ze hun liefdesgevoelens uit".
In 1625 worden moeder en zoon uit hun dorp verdreven en moeten vanuit hun schuilplaats machteloos toezien hoe hun huis in brand wordt gestoken. John's moeder vat kou en overlijdt; het boek heeft ze verbrand, maar John draagt de kennis met zich mee.

Het boek van John Saturnall

De eerwaarde van Buckland zorgt ervoor dat John als keukenhulpje wordt aangenomen op Buckland Manor. Met zijn kennis als inspiratiebron weet hij op te klimmen tot chef-kok van Buckland Manor. Met zijn recepten weet hij Lady Lucretia, die aan een soort anorexia avant la lettre lijdt, te verleiden tot eten en tot de liefde. Dat leidt tot diverse confrontaties tussen John en Piers, de verloofde van Lucretia. Lucretia trouwt met Piers, maar van haar eerste kind William is John de vader. Als Piers gestorven is, komt John na jarenlange succesvolle omzwervingen terug. Een happy end, uiteraard gevierd met een feestmaal; ditmaal op stuntelige wijze bereid door Lucretia. En de belofte dat John en Lucretia voortaan ieder jaar samen het Saturnalische Feestmaal zullen vieren.

John schrijft uiteindelijk een boek met daarin de receptuur van zijn vermaarde feestmaal.
Uit dit (fictieve) boek zijn fragmenten opgenomen in de roman, compleet met recepten. Zoals het recept van de eeuwenoude Hipocras oftewel Kruidenwijn; een bouillon van lamprei en alle vissen die in de tijd vóór Eden zwommen; een gerecht van geglaceerde snuisterijen voor twee overleden koningen; een feestmaal voor Sint-Andries, bestaande uit een bagatel en een gordel van suiker voor een geliefde etc.

De geschiedenis; de weerslag op het keukengebeuren

Terwijl John in de ban is van zijn koksloopbaan en later ook van zijn liefde voor Lady Lucretia, gaat ook het gewone leven door. Tijden van voorspoed en tegenspoed, tijden van vrede en van oorlog; spannend en gedetailleerd beschreven. Vrede en oorlog maken ook hun vertaalslag naar de keuken van Buckland Manor. En daar ligt ook het zwaartepunt van het boek: in de keuken.
Was de keuken van Buckland Manor eerst een walhalla van (zware) culinaire genoegens, in de tijd van de Engelse Burgeroorlog - Cromwell versus de monarchie - heerst er grote schaarste.
Voor het bezoek van koning Charles stonden o.a.op het menu: timbaaltjes met amandelpasta; geroosterde en gelardeerde kwartels in de borst van een zwaan, stuk voor stuk verpakt in een nest van geweven spinaziestelen; vleespasteitjes met een laagje spinazie en walnoten erop; borden met ballen schaapsgehakt gekruid met saffraan en gegarneerd met partjes citroen; rundvlees met artisjok en pistachepasta; uitgeholde witte broodjes gevuld met fijngehakte eieren, zoete kruiden, kaneel en zout; meloen in siroop, kapoenensoep, gekookte duiven in saus, een hachee van kuikens met een salade; gebraden reekalf met een Italiaanse vulling; een custardpudding, liggend op een taart van groene Pearmain-appels. En het pièce de résistance: een gelaagd dessert, bestaande uit verdiepingen van korstdeeg die de volgorde van de Schepping weergaven, van marsepeinen dieren tot een afbeelding van de koning en de koningin van marsepein en suikergoed op de top.
De bemanning van de keuken van Buckland Manor gaat mee de oorlog in om de manschappen van voedsel te voorzien. Dat vergt de nodige creativiteit om toch nog met iets voor de dag te komen. Als Buckland Manor door de vijand is geplunderd, wordt er brood van gemalen kastanjes gegeten, wortels en rapunzels, al wat er maar in de omliggende velden en bossen te vinden is.

Glossary

Tijdens de in het boek verhaalde kookprocessen komen allerlei termen bovendrijven zoals bijvoorbeeld de namen van eeuwenoude sauzen: koduin en bukkenade, zoetzure egerdouce, cameline en peperige mocloock. De schrijver heeft op zijn website www.lawrencenorfolk.com een glossary opgenomen, een verklarende woordenlijst voor in onze tijd weinig bekende woorden. Zo is een "egerdouce" een zoetzure saus of dressing op basis van honing en jonge rode wijn of azijn.

Historisch-culinaire roman en een beetje Fantasy

Zoals Buckland Manor de gigantische onderaardse keuken herbergt, herbergt deze roman een letterlijk opgediste laat-middeleeuwse keuken. En het kan geen toeval zijn dat ook de liefde zwicht voor de uitgelezen specialiteiten, want de link tussen liefde en spijzen is een geliefde trend in romans. Maar opgesmukt in dit historische/fantasy jasje wordt het wel een heel bijzondere beleving.
Zijn kennis van de Engelse receptuur uit de 17e eeuw haalde de schrijver uit diverse boeken, w.o. The English Housewife (1615), genoemd in zijn dankwoord.
© 2013 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De gelijkenis van de Verloren zoon: Lucas 15: 23De gelijkenis van de Verloren zoon: Lucas 15: 23En haalt het gemeste kalf en slacht het en laten wij een feestmaal hebben (Lucas 15: 23). De jongste zoon is terug. De v…
Renaissancecomponist John BullRenaissancecomponist John BullDe renaissance was een interessante periode in de geschiedenis, gekenmerkt door een hernieuwde belangstelling voor kunst…
Norfolk Island - Cook, Bounty, gevangenis en gerygoneNorfolk Island - Cook, Bounty, gevangenis en gerygoneWaar de wereld ophoudt, daar ligt Norfolk. Het is een eiland ten oosten van Australië, op 1412 kilometer afstand uit de…
Boekrecensie: Het victoriaanse huis - John BoynerecensieBoekrecensie: Het victoriaanse huis - John BoyneHet victoriaanse huis van John Boyne is een spannend spookverhaal. Het vertelt het verhaal van de jonge onderwijzeres El…
Eetcultuur: NederlandNederland staat internationaal niet bekend als een land met een geweldige keuken. Toch was het eten tijdens bijvoorbeeld…
Bronnen en referenties
  • www.lawrencenorfolk.nl

Reageer op het artikel "Het feestmaal van John Saturnall; Lawrence Norfolk"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 17-01-2013
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Bronnen en referenties: 1
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!