InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > In het Winterpaleis; Eva Stachniak
recensie

In het Winterpaleis; Eva Stachniak

In het Winterpaleis; Eva Stachniak In haar boek In het Winterpaleis schetst de schrijfster Eva Stachniak met veel verve het leven aan het Russische hof in de 18e eeuw, wanneer de later zo genoemde Catherina de Grote haar intrede doet. Grandeur, decadentie, roddel- en achterklap en intrigues maken de historische roman In het Winterpaleis tot een waar leesgenoegen. En voor wie de smaak te pakken krijgt: Eva Stachniak is al aan haar volgende historische roman over Catherina de Grote bezig.

Eva Stachniak

De Poolse schrijfster Eva Stachniak emigreerde in 1981 naar Canada; ze woont in Toronto. Ze werkte bij een radio-omroep en als docent. In het Winterpaleis(2011) is haar derde roman; bij Uitgeverij de Arbeiderspers verscheen in 2012 deze roman over Catharina de Grote in Nederlandse vertaling, ISBN 9 789029 586245. Inmiddels werkt Stachniak aan een tweede historische roman over Catherina de Grote.

Catharina de Grote

Bron: Aleksey Antropov, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: Aleksey Antropov, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Catherina de Grote (1729-1796) was van 1762 tot 1796 tsarina van Rusland. Als jong meisje kwam zij als Sophia Augusta Frederika, prinses van Anhalt-Zerbst, aan het hof. Keizerin Elisabeth (de dochter van Peter de Grote) had haar uitverkoren tot gemalin van de door haar geadopteerde neef Peter III. Om een huwelijk met de troonerfgenaam mogelijk te maken moest Sophia haar lutheraanse geloof inruilen voor het Russisch-orthodoxe. Daarbij kreeg zij de naam, Catherina II Aleksejevna, later Catharina de Grote genoemd. In 1762 was Peter III gedurende zes maanden keizer van Rusland. Verondersteld wordt dat hij door een samenzwering geleid door Catherina werd vermoord. Catherina werd daardoor de troonopvolgster. Na haar dood werd zij opgevolgd door haar zoon Paul Romanov.

In het Winterpaleis

De gebeurtenissen aan het Russische Hof tijdens de heerschappij van keizerin Elisabeth tot aan de troonbestijging door Catharina de Grote worden door Eva Stachniak beschreven gezien vanuit de Poolse Varvara. Varvara is met haar ouders naar St. Petersburg gekomen. Haar vader is een kundig boekbinder en krijgt ook opdrachten van het Hof, waaronder een opdracht van keizerin Elisabeth om haar oude gebedenboek te restaureren. Varvara's moeder sterft jong. De vader van Varvara zorgt ervoor dat zij haar intrede kan doen aan het Russische Hof. Net op tijd, want al snel daarna sterft ook hij. Aanvankelijk komt Varvara op het keizerlijk naai-atelier terecht, maar zij weet zich op te werken tot een zogenaamde "tong" of "gazette" onder leiding van de kanselier. Alles wat ze ziet en hoort, moet ze 's avonds het keizerlijk oor influisteren. Daarmee komt ze terecht in een web van intrigues.
Als Catharina ten tonele verschijnt, raken de twee bevriend. Barbara faciliteert o.a. het gaan en komen van de diverse minnaars van Catharina. Grootvorst Peter speelt liever met zijn soldaatjes en houdt er bovendien een maîtresse op na. Inmiddels heeft keizerin Elisabeth Barbara verplicht om te huwen met de militair Jegor. Deze schenkt haar een dochter, Darenka. Jegor komt om in de oorlog tegen de Pruisen en na de coup besluit Varvara voorgoed naar haar geboorteland Polen terug te keren.

Het leven aan het Russische Hof in de 18e eeuw

"Grandeur is zwaar werk" , verzucht keizerin Elisabeth ergens in het boek. Daarbij doelt ze op wat er allemaal komt kijken om het huwelijk van de grootvorst en de grootvorstin (Peter en Catherina) gladjes te laten verlopen.
Eva Stachniak maakt er veel werk van om deze grandeur te beschrijven. Dat doet ze grandioos! de organisatie van het huwelijk van de toekomstige Russische tsaar was een ware mega-klus. Koks, wijnhandelaren en tuinmannen moesten ervoor zorgen dat het de gasten aan niets zou ontbreken; er mocht geen gebrek zijn aan druiven, ananassen, sinaasappels en gekonfijt fruit; de rokerijen moesten zorgen voor voldoende steur en balyk; bloeiende citroenbomen in dikke zilveren potten moesten zorgen voor zoete geuren in het paleis etc. En op de trouwdag zelf rijden dan Catharina en Peter samen met de keizerin in een berline - onder trompetgeschal en paukenslagen - van het Winterpaleis naar de kerk. De berline zag eruit als een klein kasteeltje, getrokken door acht witte paarden met goudkleurig tuig en grote veren die dansten in hun manen.
Deze grandeur was overigens niet alleen voorbehouden aan tijden van evenementen, maar een dagelijkse decadentie. Vanuit het atelier worden iedere dag jurken op paspoppen (pandora's geheten) aan de keizerin gepresenteerd, maar meestal is het niet goed of deugt het niet. De katten die op het bed van de keizerin slapen dragen fluwelen jasjes en hoedjes. Ze krijgen gebakken kippenborst te eten en drinken melk van zilveren schoteltjes. Bij allerlei banketten, zoals bijvoorbeeld dat voor de verjaardag van de keizerin, zijn de tafels uitgedost als sprookjes: "De tafel was versierd met zoetigheden, die geheel van suiker waren gemaakt: poorten die toegang gaven tot brede suikerlanen, wonderbaarlijke suikerpaleizen compleet met terrassen en tuinen".
Het vertoon van decadentie staat in schril contrast met de armoe van de gewone man buiten de Russische Hof. Ook wreedheid is aan de orde van de dag.

Aandacht wordt ook gewijd aan de sexuele uitspattingen van keizerin Elisabeth; niet zozeer in actie beschreven, maar een ten tonele voeren van veelvuldige minnaars van de keizerin, die zich via geheime panelen en gangetjes toegang konden verschaffen tot het keizerlijk bed. Catharina de Grote doet daar (ook later) zeer zeker niet voor onder.

Historische fictie

De historische feiten vormen het geraamte voor de roman In het Winterpaleis. De fictie die Eva Stachniak erop loslaat - geïnspireerd op een aantal biografieën alsmede brieven en memoires van Catherina de Grote - maakt een prachtige suikertaart van het geheel. Om bij weg te dromen op winterse avonden.
© 2012 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het Winterpaleis in Sint-PetersburgHet Winterpaleis in Sint-PetersburgAan de oever van de Russische rivier de Neva is ooit tsaar Peter de Grote begonnen met de bouw van een Winterpaleis. Hel…
Russische paaseieren van FabergéRussische paaseieren van FabergéVan oudsher wordt het Paasfeest in Rusland groots gevierd. Daarbij werden vroeger vaak prachtig versierde eieren cadeau…
Tibet, Potala paleisTot bijna 50 jaar geleden was de residentie van de Dalai Lama het Potala paleis in Tibet. In 1959 vielen de Chinezen het…
Tijdslijn Russische geschiedenis (882 - 2018)Tijdslijn Russische geschiedenis (882 - 2018)Rusland heeft een interessant en roemrucht verleden. Deze valt in grofweg zes periodes in te delen. Het is handig om dit…
Rusland - Moskou en St PetersburgRusland is onderdeel van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten. Van al deze staten is Rusland het grootst en toeristi…
Bronnen en referenties
  • Wikipedia
  • Afbeelding bron 1: Aleksey Antropov, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "In het Winterpaleis; Eva Stachniak"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 16-11-2012
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Bronnen en referenties: 2
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!