InfoNu.nl > Hobby en Overige > Boeken > De christus van Elqui; Hernán Rivera Letelier
recensie

De christus van Elqui; Hernán Rivera Letelier

De christus van Elqui; Hernán Rivera Letelier De christus van Elqui van de Chileense schrijver Hernán Rivera Letelier is het verhaal van een man die als prediker heel Chili afschuimt om een stichtelijk woord te brengen. In het bijzonder is deze charlatan op zoek naar een speciale vrouwelijke volgelinge. Die meent hij gevonden te hebben in het "madeliefje" Magalena, die als zeer gewaardeerde lichtekooi haar brood verdient in één van de mijnkampen in de Atacama-woestijn. Maar Magalena heeft ook zo haar eigen missie in deze zinderende Zuid-Amerikaanse roman.

Hernán Rivera Letelier

Hernán Rivera Letelier (1950, Talca) heeft zijn hele leven in de mijnen gewerkt in de Atacama-woestijn in het noorden van Chili. Hij is autodidact; hij was in het mijnkamp het enige jongetje dat boeken las. Hij debuteerde in 1994 met zijn roman La Reina Isabel cantaba rancheras. In Chili is hij een bestsellerauteur. In Nederland is hij bekend geworden met zijn vijfde roman De filmvertelster (2011, uitgeverij Signatuur). Dit boek wordt momenteel verfilmd door Walter Salles , de regisseur van o.a. Motorcycle Diaries.

Met zijn boek De christus van Elqui, originele titel el arte de la resurrección (2010), won hij de Premio Alfaguara 2010, één van de grootste literaire prijzen in het Spaanstalig gebied.
De Nederlandse vertaling verscheen in 2012 bij Uitgeverij Signatuur / ISBN 978 90 5672 388 0 / € 17,95.

Het boek is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Domingo Zárate Vega oftewel de christus van Elqui. Deze prediker zwierf gedurende twintig jaar door Chili als een soort nieuwe Christus op grond van een belofte die hij deed aan zijn moeder, toen zij gestorven was. De geschiedenis speelt zich af in de dertiger jaren van de vorige eeuw. Hernán Rivera Letelier was zelf de zoon van een amateur prediker en hij groeide op met een bijbel onder zijn hoofdkussen. "Niemand anders in Chili kan dit verhaal schrijven, en niet omdat ik de beste zou zijn, maar omdat ik in mijn genen de toon bij me draag waarop het verhaal verteld moet worden", aldus de schrijver. De opdracht voor in het boek luidt dan ook Voor mijn vader, prediker in de woestijn.

De christus van Elqui

Ik las in een krantenbericht van de Telegraaf d.d. 26 juli 2012 dat een Engelse hoteleigenaar uit Windermere de standaard Gideon bijbels op de nachtkastjes in de hotelkamers vervangen heeft door de erotische thriller Vijf Tinten Grijs. De roman De christus van Elqui ligt - dankzij het door Signatuur gekozen formaat - makkelijk in de hand als een gemoedelijk bijbeltje. Zo stichtelijk als de titel doet vermoeden is de inhoud van dit bijbeltje echter niet. De vleselijke geneugten komen royaal aan bod. Dat moet ook wel, want het madeliefje Magalena speelt één van de hoofdrollen in dit verhaal. Meer dan dat is het feit dat alle boeken van Hernán Rivera Letelier in Chili bestsellers zijn, wellicht aanleiding voor Chileense hoteleigenaren om De christus van Elqui op de nachtkastjes van de gasten te deponeren. Want het is een fantastisch en boeiend verhaal, dat de vergelijking met een groot schrijver als García Marquez glansrijk doorstaat, aldus het dagblad El Día de la Serena.

De christus van Elqui zwerft met wisselend succes al tien jaar als prediker door Chili, als hij op een dag in het mijnkamp La Providencia, alias De Luis, arriveert. Hij was daar nog nooit geweest, maar had verhalen gehoord over een devoot madeliefje dat in de hele mijnstreek bekend stond om haar vaardigheden. Zij was precies de vrouw die hij zocht om haar in zijn discipel en vertrouwelinge te veranderen. Het gaat om de marketentster Magalena. Zijn woont in de verste hoek van het mijnkamp en heeft in haar hut een groot Mariabeeld bij het ledikant staan. Dat bedekt zij met een blauwe lap, als er klanten zijn - al dan niet op de pof. Alhoewel Magalena de christus van Elqui op alle fronten terwille is, weigert zij om zijn volgelinge te worden. Zij heeft haar eigen missie: zij volgt de pastoor van het mijnkamp overal waar hij gaat, zeer tot diens onvrede. Deze pastoor heeft haar namelijk als kind misbruikt, maar was ook een minnaar van haar vermoorde moeder. Bij Magalena bestaat het vermoeden dat deze pastoor mogelijk haar vader is en wellicht zelfs de moordenaar van haar moeder. De pastoor ziet de christus van Elqui liever gaan dan komen, net als de mijnbaas en de bewakers. De christus van Elqui wordt eruit gewerkt en later ook Magalena, die haar tenten doodleuk in de woestijn opslaat. Er is een staking gaande in het mijnkamp en als er op oudejaarsavond bepaalde eisen zijn ingewilligd, is één daarvan dat Magalena weer naar haar onderkomen in het mijnkamp mag terugkeren. De christus van Elqui zwerft nog tien jaar rond als prediker, maar hangt tenslotte ook zijn pij aan de kapstok wegens verminderde belangstelling van goedgelovigen.

De preken van de christus van Elqui zijn een merkwaardig mengsel van stichtelijke woorden, zelfbedachte boertigheden, kwakzalverij en ander bedrog. Hij wordt net zo hard geëerd als verguisd. Zijn wonderen lukken meestal niet, want als hij bijvoorbeeld stelt te kunnen vliegen, valt hij gewoon op zijn platte gezicht in het stof. Maar de verhalen snellen hem altijd vooruit. Er is altijd wel iemand die met eigen ogen gezien heeft dat hij een paar vleugelslagen in de lucht bleef. Hij weet overal huismiddeltjes en oplossingen voor. Zo denkt een naaister dat er 's nachts een dwerg in haar huis rondwaart om bruine lappen stof te stelen; of de christus van Elqui daar niet een middeltje tegen heeft. Hij zegt dan dat dwergen net zo zijn als het geweten. Als we ons netjes tegenover hen gedragen, laten ze ons met rust. Hij adviseert de vrouw vervolgens om overal in haar huis potten honing voor de dwerg neer te zetten en als ze dat niet heeft dan maar hoestsiroop.

De min of meer historische roman heeft dat zinderende Zuid-Amerikaanse, waarin magie en alledaagsheid gewoon hand in hand gaan en wonderlijke personages voor het voetlicht worden gehaald. Zoals don Anónimo, die zich tot taak heeft gesteld de woestijn iedere dag schoon te vegen en alleen maar van slag raakt als hij sterke drank krijgt toegediend. Hij woont in het optrekje van Magalena net als de kip Sinforosa, die alleen maar eieren legt met twee dooiers erin. Ze is vernoemd naar een weduwe, die achter elkaar twaalf tweelingen baarde. En het is bijna een sprookje als je leest hoe de verbannen Magalena middenin de Atacama-woestijn haar liefdesnest weer opbouwt, het ledikant met de kardinaalrode sprei erop en met een baldakijn erboven en natuurlijk het Mariabeeld er pontificaal naast, de kip Sinforosa aan een tafelpoot vastgebonden. Haar klanten wachten een eindje verderop in de weinige schaduw van een broodboom en als de volgende aan de beurt is, rinkelt Magalena met een koperen bel. De klanten komen met allerlei vervoermiddelen, maar meest met de trein. De conducteur houdt speciaal even halt zodat de passagiers het tafereel goed in ogenschouw kunnen nemen, terwijl anderen uit de trein springen om hun opwachting te gaan maken in de gestage rij bewonderaars. Hilarisch ook hoe de christus van Elqui op een heuvel onder een van spoorbiels vervaardigd kruis zit te mokken en als een jaloers minnaar luidkeels begint te preken, als er een behoorlijk aantal mijnwerkers op hun beurt staat te wachten. Hij gaat tekeer tegen het Sodom en Gomorra, maar geeft tegelijkertijd recepten van huismiddeltjes die geslachtsziekten moeten genezen. Die middeltjes werken trouwens alleen maar "wanneer men in God gelooft en tot hem bidt, want uiteindelijk is hij degene die de ziekten van deze wereld geneest".

De christus van Elqui is een Zuid-Amerikaans juweeltje van vertelkunst, waarvan je nog lang nageniet.
© 2012 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geschiedenis van de Chileense pesoGeschiedenis van de Chileense pesoDe munteenheid van Chili is de Chileense peso. Vroeger was de wisselkoers van de peso gekoppeld aan die van de Amerikaan…
Chileens Volkslied, Himno Nacional de ChileChileens Volkslied, Himno Nacional de ChileVrijdag 27 augustus 2010 klonk het Chileense volkslied wereldwijd in alle journaals en nieuwsrubrieken. De 33 kompels di…
Bronnen en referenties
  • Krantenbericht Telegraaf d.d. 26 julin 2012 "Erotische thriller vervangt hotelbijbel"

Reageer op het artikel "De christus van Elqui; Hernán Rivera Letelier"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Laatste update: 28-07-2012
Rubriek: Hobby en Overige
Subrubriek: Boeken
Bronnen en referenties: 1
Artikelen met het label 'Recensies' bevatten naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in de vorm van een beoordeling.
Schrijf mee!