Kiekeboe, de strip, door Merho

Nog een blok Vlaamse nostalgie, vol droge humor, waar de oervlaamse mensheid naar boven komt, Kiekeboe was tevens de eerste Vlaamse strip met een gewone gezinsstructuur. De verhalen in deze stripreeks draaien steevast rond de heldhaftige familie Kiekeboe die over en over betrokken raakt bij een avontuur. Enkele nevenpersonages komen zelfs zo vaak voor, dat ze bij de hoofdpersonages worden gerekend. Daarnaast zijn er een aantal figuren die soms terugkeren.

De strip

Die worden vermeld bij de nevenpersonages. Kiekeboe staat ook bekend door de woordspelletjes en naamspelingen : enkele voorbeeldjes: Guy Taar, Dame Anna Gram (annagram), de Heer Tuur Bulent (turbulent), de dames Poly en Esther (polyester), G. Raamte, Anie Matie, Ben Ladher Zath, Frans Brood, Mie Moza en anderen, ...

Kiekeboe is eveneens bekend door de woordspelletjes, een hotdogverkoper heet bijvoorbeeld Vuile mon en zijn vieze worsten.

Eveneens is de strip sterk in ludieke reklamecampagnes die een beetje de richting aandoet van Piet Pienter en bert Bibber, heerlijk en hillarisch. Een voorbeeldje-->" Verzekering De Stier: wij dekken alles" en "Reisbureau: gesloten wegens vakantie".

Biografie

Merho alias Robert Merhottein, werd geboren op 24/10/48 in Antwerpen. Hij kwam reeds op jeugdige leeftijd kwam hij in contact met strips en tekenaars. Zo ontmoette hij bijvoorbeeld regelmatig 'Pom', de tekenaar van de reeks 'Piet Pienter en Bert Bibber'.

Tijdens zijn tienerjaren begon hij met het tekenen van strips.
Hij vervolmaakte eerst zijn Humaniora vooreer hij naar Sint Lucas te Brussel vertrok in 1966 om Toegepaste Grafiek te studeren.Hij legde zich toe op de "klassieke" stripstijl in navolging van grote Vlaamse striptekenaars als Willy Vandersteen en Marc Sleen.

Zijn eerste gepubliceerde strips waren Comi en Dacske (1964) in een vakblad van de middenstand, en Zoz en Zef in het tijdschrift Jong Caritas (1965).

Na zijn eindexamens in 1070 mocht Merho beginnen bij Studio Vandersteen. Hij werkte daar ondermeer mee aan de duitse Duitse 'Jerom'-verhalen waarbij hij instond voor het inkten. Kort daarna werd hij opgeroepen voor zijn Vaderlandse plichten in het leger maar toch stak hij immens veel striptekeninformatie op in die tijd bij Studio Vandersteen.
Tijdens zijn legerdienst verzorgde Merho de strip 'Jager Jansens' in het soldatentijdschrift. Deze strip werd na zijn vertrek trouwens overgenomen door 'Hec Leemans' van ondermeer Bakelandt.

Na zijn dienst keerde hij weer bij de Studio Vandersteen waar hij de kleinder klussen deed. Hij werkte mee aan ondermeer strips als Safarie, Bessy en Karl May-svoor hij de strip Pats die later tot Tits omgedoopt werd, overnam. Vanaf dan begon merho zwaar na te denken over een eigen stripcarriere.

Hij wilde graag een krantenstrip beginnen en trok naar enkele krantengroepen met zijn strip de wollebollen. Die werd helaas niet zo goed onthaald, maar Kiekeboe bleek wel succes te hebben bij de jeugd. Toch combineerde hij nog een tijd zijn eigen strip Kiekeboe met het schrijven van de Tits-scenarios voor Studio Vandersteen voor de werkzekerheidsfactor.

Zijn geesteskindje 'Kiekeboe' vond Merho bij het poppentheater van zijn broer Walter. Daarin speelde Kiekeboe de hoofdrol met als tegenstander de in en doorslechte Balthazar. Merho gebruikte de naam van beide personages, maar niet hun verhalen.
Begin jaren zeventig had Merho al eens geprobeerd om met de personages uit het poppenspel Kiekeboe van zijn broer Walter een stripverhaal te schrijven. De poging bleef beperkt tot acht pagina’s. De tweede poging was geslaagder, met als gevolg het verschijnen van het eerste echte Kiekeboe-album: De Wollebollen.

De strip Kiekeboe verscheen voor het eerst in Het Laatste Nieuws en De Nieuwe Gazet op 15 februari 1977. Robert Merhottein (ofwel Merho) was toen 29 jaar. De albums worden uitgegeven door uitgeverij J. Hoste en vanaf album 45 door de Standaard Uitgeverij.

Kiekeboe is het geestekindje van Merho

Inspiraties

Merho haalt ook zijn inspiratie bij zijn grote idolen van het scherm. Vooral komieken en cabaretiers als Laurel & Hardy, Charlie Chaplin, Harold Lloyd, Toon Hermans, Wim laat hij aanrukken in zijn strips ...

Merho zelf vindt zich meer een scenarist dan een striptekenaar. "Ik ben een verhalenverteller, een scenarist die zijn eigen verhalen illustreert." Sprak hij ooit.

Sterkte

Een oervlaamse opzet maar gemikt op een iets volwassener publiek dat Suske en Wiske. Ook worden er actuele heikelpunten aangekaart, zoals wiswaspraktijken, hormonenzwendel, …

Beetje actief CV

• Op 10 december 1983 ontving Merho te Turnhout de tweejaarlijkse'De Bronzen Adhemar.
• De jury bestond uit Willy Vandersteen, Manu Manderveld, Marc Sleen, Bob De Moor, Hec Leemans, Kees Coenders, Frank-Ivo Van Damme en Jan Smet.
• Hij verdiende de prijs voor zijn originele en humoristische manier waarop hij de Kiekeboetraditie in de Vlaamse dagbladstrip eer aandoet.
• In 1991 ontving hij de 'Prijs voor de beste Vlaamse serie' van de Vlaamse Kamer van Stripexperten.
• In augustus 1998 won hij het 'Gouden Potlood' te Middelkerke, voor zijn aandeel in de Vlaamse stripwereld en het verschijnen van verschillende dialect-versies van Kiekeboe.
• In 2002 bestaat Kiekeboe 25 jaar en dat wordt gevierd met de tentoonstelling Kiekeboe Zilver te Antwerpen, Gent en Zoersel.
• Op 15 november2002 wordt Merho tot ereburger van Zoersel gekroond.

Vroeger en nu

Merho heeft een team van medewerkers sinds 1986, voor de tekeningen en de inkleuringen van zijn scripts, maar zorgt wel nog steeds voor de dialogen en verhaallijn en werkt dus niet meer alleen aan de Kiekeboe-verhalen. In de loop der jaren waren er medewerkers die sporadisch hebben meewerkten, maar de huidige vaste medewerkers zijn Peter Koeken en Dirk Stallaert.

Merho over zichzelf

Ik wil verhalen vertellen. Dat zie je ook aan mijn stijl en het leukste vind ik is de plot bedenken, dat verhaal zien komen.

Weetjes

• De oplettende lezer merkt soms ook bestaande personen op, die een gastrol vertolken. Enkele van deze gastrollen: Jos Ghysen, Michel Follet, Rob van Oudenhove, Geert Hoste.
• Evenals enkele echte leden van de Antwerpse Snorrenclub.
• Soms worden er zelfs collega stripschrijvers verwerkt in een bijrol, enkelen daarvan : Willy Vandersteen, (tekenaar van o.a.Suske en Wiske), Arthur Berckmans, alias Berck, (tekenaar van onder andere 'Sammy' en 'Lowietje').
• Ook wandelen er wel eens bekende Vlamingen in de gastrollen voorbij: enkelen daarvan ; Gaston en leo, Walter Van Beirendonck (modeontwerper), Patrick van Gompel, Jan Van Rompaey (tvpersoonlijkheid), Jessie De Caluwé(tvpersoonlijkheid), Wim Van Gansbeke (Toneelcriticus), Jos Ghysen.
• Evenals enkele Auteurs waaronder: Anton Peters (uit o.a. de Paradijsvogels), René Verreth (Persé uit de collégas),...
• Ook de humoristische Nederlanders vinden hun weg naar de Kiekeboegastrollen: zoals daar zijn ; Herman van Veen, Seth Gaaikema, Paul van Vliet, Simon Carmiggelt, Kees Van Koten.
• Franse buitenlanders : Michel Colucci. (Coluche speelde o.a. films met Louis de Funès), Valéry Giscard d'Estaing, (President van Frankrijk 1974 -1981), Louis de Funès (acteur), Fernand Contandin (alias Fernandel van de Don Camillo films), Jean Gabin (acteur van vooral Maigrait), André Rainbourg alias Bourvil (komisch acteur).
• En ook Wereldwijde klassiekers : de twee oude brompotten van de Muppets, Laurel en Hardy, Charlie Chaplin, Woody Allen, Grace Jones, Michael Jackson, Khomeini.
• Af en toe durft merho ook wel eens vrienden en kennissen tot familie toe afbeelden: zijn broer, Dirk Willemse directeur strips bij Standaard Uitgeverij.

Nog weetjes

• Merho houdt ook erg van Inside Jokes, zo gebruikt hij soms echte namen van werknemers bij de Standaard uitgeverij of evenementen waar hij deel van uitmaakt.
• Op 18 februari 2004 verscheen het honderdste album in de reeks, exact 27 jaar en 3 dagen na het eerste album.
• Er verschijnen vier Kiekeboe albums per jaar en elk album worden er gemiddeld 100.000 exemplaren verkocht.

Hoofdpersonages

Marcel Kiekeboe
Is de volledige naam van het hoofdpersonage in deze serie doch iedereen, inclusief zijn vrouw Charlotte, noemt hem gewoon Kiekeboe.

Hij is jarig op 24 oktober van een verder ongedefinieerd geboortejaar.

Vierde al lang geleden zijn 20jarige huwelijksjubileum met Charlotte en is de trotse vader van Fanny en Konstantinopel
Hij is de enige zoon van Moemoe (oma lastpost).
Hij werkt al jaar en dag voor de firma van Mijnheer Van de Kasseien,

Voor hij Charlotte ontmoette was hij bijna getrouwd met Thea Traal (de vriendin van Goegebuer de vochtig sprekende buurman)

Zijn uiterlijk heeft hij aan de broer van Merho en diens personage in het poppenspel. Kiekeboe is Apetrots op zijn dikke zwarte snor en op het feit dat hij de titel ‘Snor van het jaar ‘ won in 1984 bij de Antwerpse snorrenclub. Kiekeboe is overtuigend kaal on top, en draagt sinds De Ka-Fhaar contactlenzen.

Charlotte Kiekeboe
Charlote werkte als verkoopster in een banketbakkerij tot ze Kiekeboe ontmoette, dik twintig jaar geleden.
Nu is zij de echtgnote van- en moeder van Fanny en Konstantinopel.
Ze viert haar jaardag op 16 juli van een verder ongedefinieerd jaar.
In het begin van de stripreeks was Charlotte een prototype van het brave huismoedertje, maar om de boel een beetje op te spekken groeide ze mee met de tijd en kwam langzaam maar zeker in een sterkere verhaallijn terecht, en eveneens in verschillende al dan niet benarde.
Charlotte wil een avontuurlijker leven en besluit te gaan werken, zo is ze ondermeer politieagente, telemarketeer, directiesecretaresse, gaat ze aan de slag bij een begrafenisondernemer, allemaal dankzij uitzendbureau ‘Nu en dan’. Charlotte wordt zo steeds zelfstandiger, volgt zelfverdedigingscursussen en leert haar mannetje staan.
Charlotte is van het jaloerse type voor wat het haarMarcel aanbelangt en heeft nog een neef, Lex Tok, en een nonkel Felix
Leuk om weten
In de allereerste eerste strip van Kiekeboe die Merho tekende (Kiekeboe in het circus) heette Charlotte, Sofie maar sinds De Wollebollen kennen we haar als Charlotte.

Fanny Kiekeboe
Dochter van Marcel Kiekeboe en Charlotte, zus van Konstantinopel.
Fanny is de ontegensprekelijke mannelijke aantrekkingsmagneet van deze serie. Zij laat zich bewonderen langs alle kanten in allerlei posities, maar toch steeds zedig weergegeven. Ondermeer is zij te bewonderen in bad, onder de douche, in monokini, in een nat T-shirt, in een naturistenkamp, ... ze poseert naakt in Playfair, is te zien als fotomodel, en als stripteaseuse.
Fanny viert haar geboortedag op 15 februari van een verder ongedefinieerd jaar.
Fanny, verslijt eveneens een hele trits vriendjes door de reeks heen tot aan album ‘Verkeerd verbonden’, want dan heeft ze eindelijk een vaste vriend, Jens. Fanny is ze enorm sociaal geëngageerd als dierenactiviste, protest tegen bont...en ook materialistisch , doch maar niet werkvreemd. Om centjes bij te verdienen heeft ze al vele baantjes gehad, zoals babysitten, model spelen, bloemen bezorgen, auto's wassen, Plat-Food eten verkopen, in een hotel gewerkt,

Konstantinopel Kiekeboe
De jongste en tevens de slimste de familie, loopt vaak rond in gemakkelijke kledij.
Omdat hij slim is en als kleinste ukkie vaak vergeten wordt, slaagt hij er vaak in de reddende engel te zijn. Hij snakt naar meer aandacht en in album 96, de incabouter, heeft hij die eindelijk beet.
Hij is jarig op 23 augustus van een verder ook ongedefinieerd jaartal.

Moemoe
De moeder van Marcel en tevens weduwe van Oscar Kiekeboe. Haar echte naam is Jozefien. Moemoe duikt steevast op, op niet gewenste momenten.
Van haar zoon verwacht ze dat hij alle uren van de dag voor haar klaar staat wanneer ze hem nodig heeft maar zelden of nooit heeft ze een goed woord voor hem over.
Haar beste vriendin, die trouwens nooit in beeld komt heet madam Stokvis. Daar wil moemoe absoluut niet voor onderdoen. Madam Stokvis word dus veel als excuus gebruikt om de meest gekke scenario’s te starten.

Bijpersonages die zoveel rondwandelen dat ze halve hoofdpersonages zijn:

Balthazar
De lachopwekkende slechterik van dienst, tevens rasecht mislukt crimineel. Doet al vanaf het eerste album mee.
Men voelt zich betrokken met Balthasar, hij is het prototype van de antiheld. Hij is zelfstandig mislukkeling, slaagt nooit in zijn opzet, verhuurt zijn diensten, loopt steeds voor de voeten van de Kiekeboes en is de eeuwige verliezer.

Het gezin Van der Neffe
De buren van de familie Kiekeboe.
Leon vanderneffe is beroepsmilitair met een korporaalsgraad. Een echte bullebak die thuis echter niets te vertellen heeft. Daar zwaait zijn vrouw Carmella de scepter. Leon is dan ook een zwaar gefrustreerd wezen dat overal zijn wetten tracht te stellen.
In huize Vanderneffe wordt Vader Leon door zijn vrouw met allerlei huishoudelijke karweitjes opgescheep, die hij als een echte pantoffelheld onder luid gemor (als Carmella niet in de buurt is) uitvoert.

Samen hebben ze twee kinderen, Joeksel en Froefroe, de lievelingsvriendjes van Constantinopel Kiekeboe, tenminste tussen de perioden van burenruzie,
Klassiek is steeds dat de Vanderneffe kinderen steevast levenslang verbod om nog met Konstantinopel te spelen krijgen bij elke ruzie.

Goegebuer
De vochtig pratende (lees watervalnat spuiende) overbuur Fernand Goegebuer is gescheiden. Zijn vriendin, de weduwe Thea Traal, blijkt een ex-verloofde van Kiekeboe,n wat Charlmotte helemaal niet leuk vindt.
Goegebuer is bemoeizuchtig maar van bezorgde slag. Hij is ook een man van verschillende stielen en evenveel mislukkingen. Hij is A-muzikaal, zingt vals als een en geraakt maar niet door zijn goohelaars-examen.

De onbekende gezette vrouw
Komt in bijna elk Kiekeboe album voor.
Soms komt ze in confrontatie met een van de Kiekeboes (in een auto-ongeval) maar meer nog is zij de toevallige passant in het decor.

inspecteur Sapperdeboere
Is inspecteur bij de plaatselijke politie en gezegend met een altijd en eeuwige honger. Zijn bolronde figuur sdpreekt boekdelen, zijn ademhaling ook na een wilde achtervolging vanaf zeven meter. Hij is altijd op zoek naar eetbare waren, heeft de neus van een bloedhond wat dat onderwerp betreft en zal eten, al moest hij het in zijn bureel klaarmaken.
Als De politie in een kiekeboe verhaal voorkomt, dan is Inspectuer Sapperdeboere meestal van de partij, helaas is zijn eetlust groter dan zijn politioneel inzicht, wat maakt dat de Kiekeboes het toch zelf dienen op te lossen.

Firmin Van de Kasseien
Is de rijke, vrouwgeile baas van Kiekeboe. Gehuwd met Yvonne, het geld is van haar kant van de familie. Firmin luistert naar de troetelnaam Chichi, die Yvonne haar echtgenoot luidkeels toeroept tot algemene consternatie van iedereen en grote frustratie van Firmin zelf. Yvone vertrouwt haar man voor geen haar voor wat betreft vrouwvolk, en terecht. In elk album waar hij langskomt heeft hij steevast een andere schaars geklede stoeipoes als secretaresse.
Steeds weer probeert hij zijn vuile klusjes te laten oplossen door Marcel zijn goedgelovige en manipuleerbare trouwe werknemer, die daardoor steevast in de problemen raakt. Charlotte Kiekeboe vertrouwt de baas van haar man voor geen haar, ook terecht trouwens.

Belangrijke nevenpersonages waar menig album aan gewijd is

• Thimothea Triangl; mislukte transsexuele bandiet van drie appels hoog , Belust op wereldoverheersing. Hij/zij slaagt er steeds in te ontkomen.
• Dédé la Canaille: een internationaal gangster dat meermaals hun pad kruist. Zijn gelijkenis is treffend met Patrick Hamers.
• Mona: de enige vrouw die Kiekeboe nog van zijn sus kan brengen met haar vrouwelijkheid, tot groot ongenoegen van Charlotte.
• Alain Provist; zakenman, tevens de meervoudige werkgever van Charlotte.

Een greep uit in de Albums weerkerende tijdschriften, bedrijven, ...

• Empty-vie: TV-zender van inhoudsloze programma's en video-clips
• Top-Roddel: tijdschrift
• Nu en Dan: Uitzendbureau

Kledijpolitiek

• Marcel Kiekeboe: draagt veel een bruin vestje.
• Charlotte: Kiekeboe's vrouw. draagt meestal een groen 'vestje', geel shirt en een donkergroene broek.
• Fanny: Kiekeboe's draagt meestal een wit bloushe en een blauwe broek, In de nieuwere strips draagt ze ook een grijs-zwarte riem en zwarte schoenen.
• Konstantinopel: Kiekeboe’s veel in makkelijke sportieve kledij.
• Balthazar: draagt steeds hetzelfde geruite pak, behalve waneer hij zich dient te vermommen, wat vaak gebeurt, ook in vrouwenkledij.
• Inspecteur Sapperdeboere: vaak in bruin pak met een klein hoedje in dezelfde kleur draagt.
• De onbekende dame: wordt gekenmerkt wordt door rode kledij.

Conclusie

Dat deze reeks nog lang moge voortbestaan. Hij blijft in mijn top 5 van de strip staan. © 2006 - 2009 Salu, gepubliceerd in Strips (Hobby en Overige) op 21-10-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Salu is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Strips.startpagina.be.

Verwante artikelen

• Dirkjan, de strip door Mark Retera: DirkJan is een korte strip van drie plaatjes. De bedenker van de vaak geniale grappen is Mark Retera (1964). De strip vind je in diverse dagbladen en in de Veronicagids.
• Informatie over strips: Strips kom je steeds vaker tegen: in de krant, in tijdschriften, op internet, enz. In Nederland begon een beroemde dichter met het maken van een strip voor zijn zoon. Deze was alleen…
• Katzenjammer Kids, een der oudste stripverhalen: The Katzenjammer Kids is een van de oudste strips ter wereld. De strip werd voor het eerste gepubliceerd in de New York Journal in 1897. Sedertdien ging de st…
• Pil vergeten en morningafterpil: Een pil wordt als vergeten beschouwd als deze meer als 12 uur te laat is ingenomen. Bij het vergeten van één pil is de kans op een zwangerschap minimaal, zelfs als de pil ver…
• De waarde van een stripalbum: U zou ervan kunnen schrikken wat een zeldzaam stripalbum waard is. We staan even stil bij enkele zaken die de waarde van een stripalbum bepalen.