Suske en Wiske, de strip

Suske en Wiske is de naam van de wellicht bekendste stripverhalenserie door en over decennia heen. Een wereldreekreeks die nu al aan albumnummer 292 in de rode reeks toe is. De helden zijn bedacht door Willy Vandersteen, Antwerpen, 15 feb.1913 – 28 aug.1990, die zelf een 100 tal verhalen uitbracht tot zijn dood. Na zijn dood tot op de dag van vandaag, werd de stripdraad voortgezet door Paul Geerts, Marc Verhaegen, Luc Morjaeu en Peter van Gucht allemaal ten huizen van Studio Vandersteen.

Vertalingen

Suske en Wiske zijn vertaald van Afrikaans tot Zweeds, evenals in streektalen als Limburgs, Brabants, Fries, Gronings, Drents, Twents, tot een album in Esperanto toe. Suske En Wiske hun namen werden dan natuurlijk aangepast in de taal van het album, hier zijn er enkele :

• Afrikaans: Neelsie & Miemsie
• Brabants:Suske & Wieske
• Chinees (Taiwanese versie): Dada & Beibei
• Portugees: Bibi & Baba
• Chinees (Versie vasteland): Bo bu & Bo be te
• Deens: Bob & Bobette
• Esperanto: Cisko kaj Vinjo
• Fins: Anu ja Antti
• IJslands: Siggi og Vigga Bob y Bobette
• Swahili: Bob na Bobette
• Tamil: Bayankaap & Bayanam
• Tibetaans: Baga & Basang
• Engels (UK): Spike & Suzy
• Engels (USA): Willy & Wanda
• Frans: Bob & Bobette
• Grieks: Bobi & Lou
• Indonesisch: Bobby dan Wanda
• Japans: Susuka tó Wisuka
• Latijn: Lucius et Lucia
• Noors: Finn & Fiffi
• Portugees (Brazilië): Zé & Maria
• Zweeds: Finn & Fiffi

Beetje Geschiedenis

Toen de Willy Vandersteen door Hergé werd gevraagd om voor het stripblad Kuifje 1948 , werd hij verplicht zijn tekenstijl aan te passen en ietwat serieuzere verhalen maken. Deze verhalen werden na voorpublicatie in het stripblad uitgegeven onder de Blauwe reeks (vier kleuren) In deze verhalen was echter geen plaats voor Jerommeke, tante Sidonia en professor Barabas. Lambik is nog wel van de partij als niet al te snuggere clown, maar dan wel een die iets kan. Wiske krijgt in het Het Spaanse spookeen metamorfose, waarna ze haar haar niet langer in het eierkopjeskapsel met rode paasei strik rode strik steil bovenop haar hoofd draagt, maar in een knotje naar achteren.

Na acht verhalen ontstond er echter onenigheid tussen Willy Vandersteen en Hergé en werd deze reeks stopgezet. Het laatste verhaal {Het gouden paard) verscheen niet eens in albumvorm in de Blauwe reeks. Pas jaren later in 1970 verscheen het verhaal in verkorte vorm in de Rode reek als jubileumnummer 100.

In 1972 kreeg de assistent, die toen al het meeste van het tekenwerk deed, de artistieke eindverantwoordelijkheid voor de strip Paul GeertsVanaf 2002 werd Marc Verhaegen de belangrijkste persoon in studio Vandersteen. In 2005 werd de samenwerking stopgezet na een meningsverschil met de studio. Hij werd opgevolgd door een tekenteam onder leiding van Luc Morjaeu en een scenarioteam onder leiding van Peter van Gucht.

Voortbestaan

Willy Vandersteen stelde in zijn testament een aantal voorwaarden aan voortzetting van de reeks. Zo is seks taboe, mogen er geen hoofdpersonen bijkomen of afvallen, mogen de hoofdpersonen niet veranderen of verouderen. Ook mag een aantal vooropgegeven situaties niet veranderen. Hoofdpunt in die lijst: een huwelijk tussen Tante Sidonia en Lambik Mag nooit plaatsvinden en een ander, de personages blijven van onverouderde mysterieuze leeftijd.

Willy Vandersteen overleed op 28 augustus 1990.

Kledijpolitiek

Wiske draagt meestal een rood strikje in haar blonde haar en kleedt zich in een witte jurk met een rode streep onderaan, ze heeft een eierkopje. Als ze zich optut noemt ze zich Louise wat haar echte naam is maar die zelden gebruikt wordt.
Eind jaren '90 daalden de oplagecijfers sterk van de albumverkoop. (met meer dan 100 000. Daardoor kregen Paul Geerts en Marc Verhaegen van Vandersteens erfgenamen de opdracht Suske en Wiske te moderniseren.

Het taalgebruik wordt aangepast en moderne materiaalintroducties zoals de computer en de gsm maakten hun intrede.

Als het tekentijdperk van Paul Geerts aanbreekt duikt ze meermaals op in T-shirt en spijkerbroek.Vanaf het verhaal Amber draagt ze enkele albums lang een topje, wat heel wat consternatie veroorzaakte onder de fans. Na veel hetze werd uiteindelijk besloten om haar witte kleedje te behouden doch wat moderner te maken. In het album De koeiencommissie 2001 kreeg Wiske een naveltruitje met kort rokje aan, wat meteen een mediacircus op gang bracht. Vanaf het album De blote Belg 2002 heeft ze weer een degelijke jurk aan, maar dan wel een zonder mouwen.

Hoe het begon

Op 19 december 1945 begon in de krant het eerste verhaal van Suske en Wiske, Op het eiland Amoras. In dit album leren we Suske en Professor Barabas kennen. De oudste personages zijn ongetwijfeld Wiske en Sidonia, Wiske werd geïntroduceerd in 1945: Op 30 maart 1945 verscheen de eerste aflevering van De avonturen van Rikki en Wiske in de krant De Nieuwe Standaard. In dit verhaal ook de introductie van Tante Sidonia, en Wiskes broertje Rikki op. Schanulleke, het lappenpopje van Wiske, met vaste naam vanaf 1965 in ‘de schone slaapster’ speelde reeds mee in het allereerste album ‘Rikki en Wiske in Chocowakije’

• Wiske heeft ook nog een onbreekbare band met het geadopteerde straathondje Tobias Tante Sidonia alle verhalen behalve de blauwe reeks.
• Tante Sidonia: Bonenstaak met korte zenuwen, een strohard kapsel, met voeten als schuiten maar een hart van goud, tevens ook de echte tante van Wiske. Hopeloos verliefs op Lambik.
• Professor Barabas (Professor in bijna alles) introductie in album: ‘Het eiland Amoras 1945.
• Lambik (rond gezet, kapsel met wereldbekende zes haarsprieten, heerszuchtig, eigenwijs, koppig en een aard die alles in het honderd stuurt. Zacht van Hart, vanaf 1946 in alle verhalen behalve in ‘de sprietatoom’.
• Jerommeke (spierbundel, peperkoeken hart) geïntroduceerd in ‘ de dolle musketiers 1952 , daarna Jeromba de Griek en vele anderen.
• Krimson werd geïntroduceerd in ‘het rijmende paard’ dan de sissende sampan en daarna vele anderen. Hij is een persoon zonder geweten en helemaal kirrewiet die probeert de wereld te veroveren en steeds de vrienden hun pad kruist.

Nog bekende nevenpersonages en Barabas’ uitvindingen die meestal een dwingende hoofdrol spelen:

• Theofiel Boemerang - De zakelijk ingestelde buurman, gierig als de pest, die van alles probeert aan te smeren en zelfs zand aan een woestijnmens kan verkopen. Introductie in ‘de texasrakkers’.
• Sus Antigoon – de Bet-bet-betachterover overgrootvader van Suske en de ontdekker van het eiland Amoras. introductie in 'het eiland Amoras'.
• Arthur – de vliegende (aap) broer van Lambik. Introductie 1946- Arthur woont in een Belgische kolonie, waar hij van het sap van de Selderom Aeroplanis heeft gedronken, dat er voor zorgde, dat hij kan vliegen. Hij draagt een bolhoed als zijn broer Lambik, en spreekt een beetje Tjilp. Introductie 'De vliegende aap'.
• Vitamitje - Een piepklein autootje dat rijdt op alles wat in een frigo te vinden is en in nood zelfs graast als een koe in de weide.
• De IJzeren Schelvis - onderzeeboot.
• De Gyronef – soort helicopter.
• De Teletijdmachine - waarschijnlijk Professor Barabas' bekendste uitvinding die voor evenveel problemen als oplossingen zorgt.
• De Klankentapper - Een apparaat waarmee men tegen alles dat leeft of staat, dingen en zaken kan praten.

Voorpublicaties

De verhalen werden en worden tot op de dag van vandaag, pas na voor publicatie in de krant (eerste De Nieuwe Standaard (1945-1947) en later De Standaard (vanaf 1947) uitgegeven in albums met een felrode omslag. De serie werd al snel bekend onder de naam Rode reeks. En begint haar nummering vanaf album 67.

Enkele kranten en tijdschriften waarin voorpublicaties te vinden zijn

• De Standaard (1945-tot de dag van vandaag)
• Het weekblad Kuifje (1948-1959)
• TV Ekspres (1972-2001)
• Suske en Wiske weekblad (1993-2003)
• Tros Kompas (2005-tot de dag van vandaag)

Sterkte van hun lange levenscyclus

De sterkte van Suske en Wiske bevindt zich waarschijnlijk in het feit dat het meestal dagelijkse gebeurtenissen betreft (die dan vrij aan het haar getrokken bewerkt worden). De onschuldige fantasie van de tekenaar betrekt de lezer ook in stadsmythes en legendes, lees maar 'Tazuur en Tazijn', een legende over Temse, of 'Het verdronken land', over het nog steeds zo actuele dorpje Doel. Ook worden er actuele thema’s aangekaart en in een verhaal gegoten, denk, 'Het Delta Duel', 'de Kern monsters', 'de Pompenplanters'…en toch gaat het ontspannen karakter nooit verloren. Hoewel (maar dit is enkel smaak) ik de oude boekjes wel leuker vond dan de nieuwe moderne aanpak.

Lijstje
De verhalen in albumvorm verschenen in de volgende reeksen:

• 1. Rode reeks
• 1. Vlaamse ongekleurde reeks (1946-1959)
• 2. Hollandse ongekleurde reeks (1953-1959)
• 3. Vlaamse tweekleurenreeks (1959-1964)
• 4. Hollandse tweekleurenreeks (1959-1964)
• 5. Gezamenlijke tweekleurenreeks (1964-1966)
• 6. Vierkleurenreeks (1967)
• 2. Blauwe reeks (1952-1957)
• 3. Luxe reeks (1991-tot de dag van vandaag)

Later zijn er nog verschillnde verhalen uitgegeven, waaronder:

• 1. Liefhebbersuitgaven (1958-tot de dag van vandaag)
• 2. Reclame uitgaven (1965-tot de dag van vandaag)
• 3. Diverse bundelingen (1972-tot de dag van vandaag)
• 4. Vakantie-uitgaven (1973-tot de dag van vandaag)
• 5. Luxe uitgaven (1977-tot de dag van vandaag)
• 6. Suske en Wiske Klassiek (1993-1999)

Jippie 60-jaar

Op 19 december 2005 was het precies 60 jaar geleden, dat het allereerste verhaal van Suske en Wiske, Op het eiland Amoras van start ging in De Standaard. Ter gelegenheid hiervan waren er in 2005 diverse feestelijkheden georganiseerd. Alle nieuwe albumuitgaven uit dit jubileumjaar 2005: De flierende fluiter, De formidabele fantast, Het slapende goud en De kaduke klonen, werden voorzien van een speciaal ontworpen 60-jaar-logo. Op 19 december verscheen ter ere van deze verjaardag tevens een trilogie, getiteld 'Vrienden voor het leven', met hierin drie verhalen waarin het rode draad draait om vriendschap.

Beetje feestelijke agenda van datJubileumjaar

• In het Stedelijk Museum te Zwolle was er een tentoonstelling ter gelegenheid van 60 jaar Suske en Wiske.
• Op 24 juli 2005 werd de 60ste verjaardag van de stripserie gevierd in Bokrijk, waar alle personages present waren.
• Er werd een website geopend ter gelegenheid van het jubileum: 60 jaar Suske en Wiske.
• Er werd een jubileum-album uitgebracht getiteld Suske en Wiske 60 jaar!. Hierin staat onder meer de geschiedenis van Suske & Wiske, interviews met striptekenaars en als toemaatje een nieuw kort verhaal 'Het mopperende masker.'