Jokeren: een leuk kaartspel om met een groepje te doen

Naast het bekende pokeren, is ook het ouderwetse kaartspel jokeren weer in opmars. Jokeren kun je doen met 2 tot ongeveer 5 mensen, en het mooie van het spel: je kunt het een kwartiertje doen, maar je hebt er ook zo een paar uur plezier aan. Uitleggen en aanleggen zijn de toverwoorden van het spel, waarbij een joker je erg op weg kan helpen. Er is een simpele variant en een spannende iets moeilijkere variant. Sommige mensen spelen het daarnaast nog op hun eigen manier.

Twee kaartspellen

Je moet het spel doen met twee kaartspellen. In totaal heb je dus 104 kaarten nodig (een kaartspel bevat 52 kaarten) plus jokers. Sommige kaartspellen hebben twee jokers, sommige hebben er drie. Eigenlijk moet je jokeren met twee jokers per spel, maar als je het leuk vindt kun je het ook met drie jokers doen. Hoe meer jokers, hoe makkelijker het spel wordt. Uiteraard moeten de kaarten goed geschud worden. Iedere deelnemer ontvangt 13 kaarten (deel ze één voor één uit aan de deelnemers). De kaarten die overblijven gaan naar de pot op het midden van de tafel. Omdat je twee kaartspellen hebt, leent het spel zich niet zo goed voor meer dan 5 deelnemers, 6 zou misschien nog net kunnen, maar dan wordt de pot te klein en moet je steeds het stapeltje in het midden opnieuw schudden.

Waar het altijd op neerkomt

Je moet proberen uit te leggen. Wat je uit mag leggen zijn drie of meer dezelfden (bijv. drie vrouwen, drie zevens, drie azen), of drie of meer opeenvolgenden (bijv. zeven-acht-negen, boer-vrouw-heer). Als het om dezelfden gaat mag er geen dubbele bijzitten, je mag dus wel schoppen vijf, harten vijf en klaver vijf uitleggen, maar niet schoppen vijf, harten vijf en nog een keer harten vijf. Bij opeenvolgenden moet het om dezelfde soort gaan (dus drie schoppen, drie harten, drie ruiten, of drie klaver). Je mag pas uitleggen als je een bepaald aantal punten in je handen hebt (veertig bij de eenvoudige variant, eenenveertig als je de eerste bent bij de moeilijkere variant). Je moet zorgen dat je als eerste uit bent, geen kaarten meer over hebt, dan heb je gewonnen.

Wat gebeurt er in de praktijk

Met de klok mee, te beginnen naast degene die gedeeld heeft, is iedereen een voor een aan de beurt. Je pakt een kaart uit de stapel, en je gooit weer een kaart weg. De volgende doet dat ook. Je pakt in principe een kaart die niet zichtbaar bovenaan de stapel ligt. Je mag ook de kaart pakken die degene voor jou heeft weggegooid. Dat mag alleen maar als je uit kunt leggen. Degene die aan de beurt is mag kaarten uitleggen. Als hij niet kan, gooit hij dus weer een kaart op de pot, die de volgende mag gebruiken.

Puntentelling

Als er een getal op de kaart staat, staat dit voor het aantal punten. Een zeven is dus zeven punten waard. Een plaatje (boer, vrouw, heer, aas) is tien punten waard. Een aas kan ook één punt waard zijn als je hem gebruikt in combinatie aas-twee-drie. Een joker is het aantal punten waard waar je hem voor gebruikt (gebruik je hem als vijf, is hij vijf punten waard, gebruik je hem als boer is hij tien punten waard). Van de plaatjes is de volgorde van laag naar hoog: boer-vrouw-heer-aas, dat betekent dat bijvoorbeeld negen-tien-boer ook een combinatie is. Degene die in een ronde uit is krijgt die ronde nul punten. De anderen moeten de punten optellen die ze nog in hun handen hebben.

De eenvoudige variant

Je mag uitleggen zodra je 40 punten in je handen hebt. Het mag altijd meer zijn. Voor alle spelers geldt dat ze pas uit mogen leggen als ze 40 punten hebben. Zodra je uitgelegd hebt, mag je ook bij een ander aanleggen, dus een kaart erbij leggen bij een serie die een ander al neer heeft gelegd. Je mag nooit kaarten weghalen. Als een ander een joker heeft gebruikt, mag je de joker weghalen als jij die kaart hebt. Als iemand een joker heeft neergelegd bij bijvoorbeeld twee zessen, moet degene die dat gedaan heeft zeggen voor welk van de twee overgebleven zessen de joker geldt. Je bent uit als je alles uit hebt gelegd, je bent niet verplicht nog een laatste kaart weg te gooien. Als je een joker overhoudt terwijl een ander uit is, krijg je alleen al voor de joker 25 punten.

De ingewikkelde variant

Je mag uitleggen zodra je 41 punten of meer hebt. Als eentje al heeft uitgelegd, moet de volgende bij de eerste keer uitleggen meer punten dan die ander uitleggen. Als de eerste dus 56 punten uitlegt, moet de tweede minstens 57 punten uitleggen, de derde nog meer dan de tweede, enzovoort. Als een joker bij bijvoorbeeld twee zessen ligt, en je wilt aanleggen, mag je die joker alleen maar pakken als je beide andere zessen hebt. Je bent uit als je alles uit hebt gelegd, je bent wel verplicht nog een laatste kaart weg te gooien. Als je niet hebt kunnen uitleggen krijg je 100 punten. Als je wel hebt uitgelegd maar met een joker blijft zitten krijg je voor die joker alleen al 100 punten.

Twee kleine regeltjes tenslotte

Soms geldt de afspraak dat je de eerste ronde niet uit mag leggen. Soms mag het wel. Kwestie van onderling bespreken. Meestal geldt dat het niet mag.
Aan het begin van het spel wordt een eerste kaart omgedraaid, bij beide varianten mag de eerste deelnemer, degene naast de deler dus, de kaart pakken, ook als hij niet uitlegt. Bij de simpele variant wordt vaak afgesproken dat de eerste deelnemer mag pakken zolang er nog geen andere kaart ligt, als deelnemer 1 dus een kaart heeft gepakt en weggegooid kan de tweede dat ook, totdat er wat uit de pot gepakt wordt. © 2008 Hanspieterson, gepubliceerd in Spellen (Hobby en Overige) op 28-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hanspieterson is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wat zijn tarotkaarten?: Tarotkaarten worden al honderden jaren gebruikt voor het voorspellen van de toekomst. Hier leest u alles wat u moet weten kom kaart te leggen. Deze site word langzaam aan uitgebreid,…
• Kaartspel, het hemels prentenboek: Schoppen, harten, klaveren en ruiten... Het befaamde kaartspel is na eeuwen nog steeds immens populair en wordt overal ter wereld gespeeld. Zeer populaire spellen zijn klav…
• Kringspelletjes: Het spel dat we vandaag gaan spelen heeft niet echt een officiele naam dus heb ik het maar stapelen genoemd. Dit spel is volgens mij niet zo bekend maar wel erg leuk.
• Weerwolven van Wakkerdam online spel: Weerwolven van Wakkerdam is een populair en leuk kaartspel. Je kunt het óók online spelen, wat minstens net zo leuk is, maar toch vaak net iets anders werkt.
• Geschiedenis van de tarot: Het Tarotspel is het oudste kaartspel dat we kennen. Waar het precies vandaan komt, is niet bekend. Vaak wordt beweerd dat het uit het oude Egyote stamt en dat het in de Middeleeuw…