Leren klaverjassen: de basis

Poker lijkt het spel in opkomst, maar klaverjassen mag ook niet uitgevlakte worden; generaties lang is dit al een van de meest populaire kaartspelen, geliefd onder alle lagen van de bevolking. Klaverjassen is te leren door enkele basisregels te onthouden, en te oefenen met vrienden of door het online te spelen via het internet.

Klaverjassen: meestal met zijn vieren

Gebruikelijk is dat je met vier mensen tegelijk klaverjast. Degene die tegenover jou zit is jouw maat, degene met wie jij samen speelt. Jij en jouw maat moeten proberen om meer punten te halen dan de tegenstanders. Je speelt of 16 spelletjes (16 keer wordt er geschud, gedeeld, en neergelegd), of je speelt tot een van beide partijen 1500 punten heeft. Als er officieel in competitieverband gespeeld wordt, is het altijd het eerste. Als er geen vier mensen beschikbaar zijn, kun je ook met drie of met twee personen klaverjassen. In dat geval is er geen maat. Je speelt voor jezelf. Met drie mensen krijgt ieder tien kaarten, twee kaarten laat je liggen, en die zijn voor degene die deze ronde moet 'gaan'. Met twee mensen krijgt ieder zestien kaarten, acht kaarten draai je om, de andere acht laat je ondersteboven op tafel liggen, je mag er ook niet naar kijken.

32 kaarten

Je speelt met de kaarten 7 en hoger. Jokers doen niet mee. In totaal zijn er dan 32 kaarten. De kaarten van 2 t/m 6 zijn draaikaarten, als je tenminste draait. Er zijn namelijk 2 mogelijkheden: draaien of verplicht gaan.

verschil tussen draaien en verplicht gaan

Bij draaien wordt er een kaart omgedraaid uit de stapel 2 t/m 6, en om de beurt moet degene die aan de beurt is (met de klok mee, te beginnen met degene naast degene die de kaarten heeft uitgedeeld, dat moet ook om de beurt) zeggen of hij past of gaat. Iemand past als hij geen heel sterke kaart heeft, iemand gaat als hij wel een sterke kaart heeft. Degene die gaat hoopt meer dan de helft van alle punten te kunnen krijgen, samen met zijn maat. Bij verplicht gaan moet om de beurt een van de kaarters gaan op een kleur die hij of zij zelf kiest. Dat is natuurlijk de kleur waarvan hij of zij de beste kaarten in de handen heeft.

kaartvolgorde

De kaart die gedraaid is uit de stapel 2 t/m 6 is de troef voor deze spelronde. Bij verplicht gaan is de gekozen kleur de troef. Troef heeft een andere kaartvolgorde en kaartwaarde dan de andere drie kleuren. Troef van hoog naar laag: boer, negen (wordt 'nel' genoemd, alleen bij troef), aas, tien, heer, vrouw, acht, zeven. Andere kleuren van hoog naar laag: aas, tien, heer, vrouw, boer, negen, acht zeven.

kaartpunten

Bij troef is de boer twintig punten waard, de nel veertien punten. Bij de andere kleuren is de boer twee punten waard, de nel nul punten. De andere kaarten hebben dezelfde waarde: aas = 11 punten; tien = 10 punten; heer = 4 punten; vrouw = 3 punten; acht en zeven = 0 punten. Bij elkaar opgeteld zijn de kaarten 162 punten waard. Degene die gaat moet samen met zijn maat meer dan de helft van de punten scoren, dus minstens 82 punten (namelijk de helft plus 1). Als je niet meer punten krijgt dan de tegenstander, krijg je voor straf 0 punten. Dat heeft 'nat'. De andere partij krijgt dan alle 162 punten. Als je niet 'nat' bent, schrijft degene die de stand bijhoudt de punten op van beide partijen. Bij elkaar opgeteld 162. Bijvoorbeeld degene die gaat met zijn maat 104 punten, de ander heeft dan 58 punten.

troef vs. andere kleuren

Troef is dus belangrijker omdat daar hogere punten in zitten. Bovendien is de troefkleur de kleur waar iemand op moet gaan. Als overigens niemand wil gaan bij draaien, wordt er nog een tweede keer gedraaid, daarna overnieuw delen. Troef is bij het spelen ook belangrijker dan de andere kleuren. Klaverjassen is eigenlijk: persoon 1 gooit een kaart op, en de andere personen moeten ook een kaart opgooien. De twee maten van wie de slag is, pakken de 4 kaarten op. Aan het eind tellen ze de punten op. Je moet dus 8 keer een kaart opgooien, omdat je ook 8 kaarten krijgt in het begin (32 kaarten gedeeld door 4 personen). Als iemand troef gooit, moet je ook troef gooien. Als je geen troef hebt, gooi je een andere kleur. Die is dan altijd minder in waarde, omdat troef belangrijker is. Als iemand met een andere kleur uitkomt, moet je die andere kleur bijgooien. Als je die kleur niet hebt, maar wel troef, gooi je troef op. Omdat troef meer waard is, is de slag dan voor jou (als de ander niet ook troef gooit). Je mag NIET troeven als je de andere kleur wel hebt, dat heet bijlopen. Bijlopen is altijd verplicht (de kleur gooien die gevraagd wordt).

Rotterdams vs. Amsterdams

Er zijn meerdere klaverjassystemen. Mensen in het ene deel van het land kunnen dus op een andere manier spelen dan mensen in het andere deel. De bekendste systemen heten Rotterdams en Amsterdams. Verschil is heel kort gezegd dat bij Amsterdams je niet hoeft af te troeven als de slag waarschijnlijk van jouw maat is, je mag dan als je niet bij kunt lopen gewoon een andere kleur opgooien. Dit is niet het enige verschil!

Nog enkele termen

Als degene die gaat ALLE slagen heeft, de tegenstander dus niets, heeft degene die gaat samen met zijn maat een 'pit'. Je krijgt dan alle 162 punten plus een bonus van 100 punten. Als iemand bij moet lopen of moet troeven maar dat niet doet, dan heeft die iemand 'verzaakt'. Verzaken is ernstig, zeker als er serieus gekaart wordt, je krijgt dan bij clubs een straf dat de tegenstander alle 162 punten krijgt. Spekken betekent dat je op een slag van je maat een kaart gooit met veel punten (10 of aas), dat gebeurt meestal als de ander de hoogste troef heeft, en jij geen troef meer hebt om bij te gooien. Seinen tenslotte is voor gevorderde klaverjassers, je laat zien door de kaarten die je opgooit wat je waarschijnlijk hebt. Dat is een geoorloofde manier van samenspelen.

Als allerlaatste: roem

Combinaties van 3 of meer kaarten geven een extra bonus. Dan gaat het om kaarten die op tafel liggen. Boer-vrouw-heer is een combinatie van 3, geeft een extra bonus van 20 punten, dat heet 20 roem. Kan ook zijn 7-8-9, 8-9-10, 10-boer-vrouw, vrouw-heer-aas, enzovoort. Het moet aansluiten. Ook bij troef gaat het om gewone logische aansluitingen (b-v-h, 9-10-b, enzovoort). Drie kaarten = 20 roem. Vier kaarten = 50 roem. Bij troef zit er meer roem in: Boer-vrouw-heer = 40 roem. Alleen vrouw-heer heet stuk en is 20 roem. Boer-vrouw-heer-aas of 10-boer-vrouw-heer is zeventig roem, nogmaals alleen bij troef! Andere combinaties zijn hetzelfde als bij niet-troef. © 2008 - 2009 Hanspieterson, gepubliceerd in Spellen (Hobby en Overige) op 06-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hanspieterson is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Kaartspel, het hemels prentenboek: Schoppen, harten, klaveren en ruiten... Het befaamde kaartspel is na eeuwen nog steeds immens populair en wordt overal ter wereld gespeeld. Zeer populaire spellen zijn klav…
• Klaverjassen: de bekendste manier om te seinen: Klaverjassen is een leuk en ontspannend tijdverdrijf. Als iemand echt het maximale uit het spel wil halen, is het meer dan alleen maar een kaart opgooien en de…
• Online kaartspelletjes spelen: Zin in een kort kaartspelletje of een hele dag kaartplezier? Dan ben je bij deze sites aan het goede adres! In dit artikel diverse aanraders op online kaartgebied.
• De dood van professioneel poker: Professioneel pokerspeler worden kan niet meer. Door de populariteit is de sport poker aan zijn einde gekomen. Wat overblijft is een kansspel. Hoe is dit gebeurt?
• Treinen rijden (nog) vaker door rood: Treinen in Nederland rijden geregeld door het rode verkeerslicht. In 2006 niet minder dan 287 keer en er is sprake van een opgaande lijn. Heeft de NS zoveel haast?