Kaarsen maken is een leuke bezigheid

Zelf kaarsen maken is een leuke bezigheid want een kaars is een lichtbron die sfeer geeft. Als je hier je persoonlijke accent aan kunt geven zal dit echt voldoening geven. Het is een leuke hobby waar je op verschillende manieren lekker creatief mee bezig kunt zijn .

Hoe is de kaars ontstaan

Al in de oudheid was een kaars, naast een olielamp, toorts of houtvuur de enige mogelijkheid voor de mens om licht te verkrijgen. Candela is de latijnse naam voor kaars en ook het Engelse candle is afgeleid hiervan. De Etrusken waren de eerste volkeren die een touw gebruikten wat ze drenkten in pek, olie of vet wat ze als verlichting gebruikten. Maar zelfs in het graf van Toetankhamon zijn al houders van toortsen gevonden. Vanaf de Romeinse tijd kennen we kaarsen die gemaakt zijn van was. In de Middeleeuwen bestond het kaarsenmakersgilde waarbij kaarsen gemaakt werden van vet en de duurdere kaarsen van bijenwas. De pit van deze kaarsen werd gemaakt van getwijnde katoendraden. Vanaf de 18e eeuw werden kaarsen gemaakt van het vet van de kop van de potvis. Walvisvet liet men bij een temperatuur van 6 graden celsius uitkristalliseren. Kaarsen werden veelal gemaakt in eenmansbedrijfjes. Dit veranderde door de komst van stearine wat in 1823 werd ontdekt door Eugene Chevreul. Stearine is een kunstwas die bestaat uit verzeepte dierlijke vetten. De stearinekaars was een grote verbetering omdat hij niet walmde en niet slap werd als hij warm werd. De vlam bleek mooi helder te blijven. Stearine kon ook machinaal verwerkt worden en het was dan ook een logisch gevolg dat de eerste kaarsenfabrieken ontstonden. Vooral Gouda is van oudsher bekend om haar kaarsenindustrie. Naast stearine werd ook paraffine gebruikt wat wel meer licht geeft maar tevens zachter is om te verwerken. Nadat de gaslamp en later het elektrisch licht werd uitgevonden verdween de kaars als noodzakelijk middel tot verlichting en kreeg de kaars haar functie als romantisch licht. We kennen allemaal de bekende kaarsen van Bolsius. In de donkere dagen zien we dan ook tijdens de schemer al menig kaarsje branden. We zoeken immers allemaal een stukje warmte en gezelligheid en de warmte en straling van kaarslicht zijn nu eenmaal niet te evenaren door kunstlicht.

Waaruit bestaat een kaars

Een kaars bestaat uit een pit van katoen met een bedekking van stearine, paraffine of bijenwas. De katoenen pit wordt gevlochten van enkele draden. De pit moet gebogen branden en daarom wordt er op een bepaalde manier gevlochten. Tevens wordt de pit behandeld met zouten om snel branden te voorkomen. Een kaars wordt aangestoken en dan zal de pit zodanig warm worden dat het omliggende kaarsvet gaat smelten.

Zelf kaarsen maken van restanten

Benodigdheden:

• restanten van oude kaarsen
• grote oude pan
• oude vuurvaste schaal die je in de pan kunt plaatsen
• oude pollepel
• een vorm waar je de kaars in wilt maken, oude toiletrol of afgesneden pak melk
• lont of kaarsenpit
• schaar, tape, oude kranten
• was

en naar keuze:

kleurstoffen, geurstoffen en andere versieringen.

Het is mogelijk om in een hobbyzaak wat mallen te kopen maar je kunt ook heel goed zelf lege closetrollen, afgesneden lege melkpakken, glaasjes of yoghurtbekertjes gebruiken, mits je deze aan de onderzijde dicht maakt. Ze mogen niet gaan lekken. Voor de pit kun je katoen gebruiken waar je bijv. rollade mee bindt maar lont voor kaarsen is ook te koop in de hobbywinkel. De pit moet wel stevig zijn want hoe dikker de kaars, hoe dikker de lont. Doe een laagje water in de pan en plaats de kan met de restanten van de kaars hierin. Langzaam warm laten worden maar vooral niet laten koken anders gaat het mengsel stinken. Als de was helemaal goed gesmolten is dan kan je deze in de mal gieten waarbij je lont recht moet houden. Eventueel hierbij wat hulp vragen want dit is een lastig werkje. Sommigen zetten de lont vast met een knijper. Wel heel voorzichtig te werk gaan omdat gesmolten kaarsvet gloeiend heet is. Erg leuk is het om diverse kleuren te maken waarbij je de eerste laag wat laat afkoelen en dan de volgende laag opgiet in een andere kleur. Je kunt ook geurstoffen toevoegen of een ander kleurtje geven door geurpillen toe te voegen die je in de hobbywinkel kunt kopen. Vervolgens laten afkoelen en uit de mal halen.

Zelf kaarsen dompelen

Voor het dompelen van bijenwaskaarsen gebruik je heet water en hete bijenwas. Omdat het mengsel erg heet wordt goed oppassen dat er niks kan omvallen. Werk hierbij heel voorzichtig en laat kinderen niet alleen bij dit werkje.
Er kunnen altijd druppels bijenwas gemorst worden en daarom is het verstandig te werken op een stuk zeil. Zet een emmer water in de buurt voor snelle afkoeling bij eventuele ongelukken.
Benodigdheden:

• Aluminium blik en bijenwaskorrels.
• lont,
• pannetje gevuld met water, warmtebron (bijv. kookplaatje of fornuis).
• schaar, een mesje en haakje om kaarsen op te hangen.

Werkwijze:

Neem het blik met bijenwaskorrels en verwarm een laagje water in een pannetje. Zet vervolgens het aluminiumblik in het water en verwarm langzaam. De bijenwas mag niet warmer worden dan 75°C. Het kan een uurtje duren voor de was gesmolten is.
Het lontje aan een haakje hangen en daarna in de bijenwas dompelen en uit laten druppelen.
De kaars aan het haakje hangen om af te laten koelen. Opletten dat het lontje wel recht blijft.

Evenementen rond december met kaarslicht

• In Gouda worden ieder jaar in december kaarsjesavond gehouden.
• Ook in Ravenstein kent men de traditionele kaarsjesavond
• Vreeswijk bij kaarslicht is een jaarlijks terugkerend evenement.
• In Delft worden ook kaarsjes gebrand en noemt men deze avond lichtjesavond.
• In Huissen wordt deze kaarsjesavond ook gehouden

Een bijzonder evenement is een bezoek aan een kaarsenmakerij. Zo kan men bijv. de ambachtelijke kaarsenmakerij van de kaarsenmaker Bart Nuis bezoeken. Deze is gelegen aan de weg tussen Oldenzaal en Denekamp in Beuningen. Hier worden workshops georganiseerd zowel voor kinderen als voor volwassenen waarbij men zelf twee kaarsen kan dompelen. Ook is het mogelijk om kaarsen te bestellen voor speciale gelegenheden zoals voor een doopfeest of een huwelijk.