HDR-fotografie, een sensatie

Iedereen kent wel de foto's waarvan een deel goed belicht is, en een ander deel over- of onderbelicht. De reden is dat de camera niet in staat is binnen de zelfde opname goed om te gaan met verschillende belichtingshoeveelheden. Aangezien ons oog daartoe wel in staat is en we dus vooraf wel alles goed zien, zijn we vaak teleurgesteld over het resultaat van de opname. Een nieuwe techniek lost dit ongemak op.

Belichting

Bij het belichten van een foto gaat het erom het contrast zodanig in de hand te houden dat zowel de donkere als de lichte partijen volledig doortekend zijn. In de normale digitale of analoge fotografie is het echter vrijwel onmogelijk om binnen één foto verschillende lichthoeveelheden goed in beeld te brengen. Iedereen kent de teleurstellende resultaten als je bijvoorbeeld een opname maakt van een situatie die zich zowel binnen (met relatief weinig licht) als buiten (met relatief veel licht) afspeelt. Ofwel het lichte deel is overbelicht, ofwel het donkere deel is onderbelicht. De camera is eenvoudigweg niet in staat een even brede lichtrange te bevatten als onze ogen wel kunnen. Een andere voorbeeld is de tegenlichtopname, waarbij de schaduwzijde met flitslicht moet worden opgehelderd, terwijl onze ogen zowel schaduwpartij als helverlichte achtergrond tot in detail goed kunnen waarnemen.

HDR

Staat voor High Dynamic Range, in gewoon Nederlands: Hoog Dynamisch Bereik. Met deze techniek is het mogelijk wel mooie gedetailleerde foto’s te maken van onderwerpen die door verschillende lichthoeveelheden worden beschenen. Een techniek dus die in dat opzicht weinig onder doet voor het menselijk oog.

Hoe gaat het in z’n werk

Voor deze techniek heb je een digitale spiegelreflexcamera nodig. Je stelt de camera in op de functie die meestal als bracketing wordt aangegeven. De camera schiet met deze functie dan op het zelfde moment meerder opnames tegelijk van het betreffende beeld. Zo’n 3 a 5 opnames, maar wel alle met verschillende sluitertijden en derhalve verschillende belichtingen. Deze verschillende opnames, die dus op het zelfde moment van het zelfde beeld zijn gemaakt, worden dan softwarematig tot één foto samengesmolten. De resultaten van de HDR-techniek zijn werkelijk wonderschoon te nemen. Alle details zijn, ongeacht de verschillen in belichting, nu wel nauwkeurig te zien. Het is zelfs opletten dat de soms bijna surrealistische schoonheid van de foto de werkelijkheid niet overstijgt.

Welke apparatuur is geschikt

Je hebt een digitale reflexcamera nodig die is voorzien van een bracketinginstelling (AEB), die 3 of 5 opnames kan maken. Deze instelling wordt ook wel belichtingstrapje genoemd. Niet elk fabrikaat hanteert overigens de benaming Bracketing voor deze functie. Vervolgens heb je een programma nodig, ter waarde van ca € 100,-. Een veel gebruikt en goed programma is het HDR-programma van Photomatix.

Naast vanzelfsprekend een goede camera is een ook een goed statief noodzakelijk. Gebruik van een afstandsbediening is zeer aan te raden of anders de zelfontspanner (timer) van de camera.

Onderwerpen voor HDR

Statische onderwerpen zijn het meest geschikt voor deze techniek. Het onderwerp moet zo min mogelijk bewegende onderdelen bevatten. Een uitzondering kan soms gemaakt worden voor wolken en water. HDR toegepast in bijv. het interieur van een kerk kan prachtige resultaten opleveren.

Lees verder

• Hoe wordt fotograferen een fascinerende hobby