Tips om je beeldarchief te digitaliseren

Oude filmpjes, videobanden, foto's en dia's liggen vaak te verstoffen in een doos. Wie heeft er nog zin om te prutsen met een dia- of filmprojector? Haal je oude beeld- en geluidsopnames onder het stof vandaan en zet ze op cd of dvd om ze makkelijker te bekijken en voor de toekomst veilig te stellen. In dit artikel alle mogelijkheden die er zijn voor het digitaliseren van foto's, dia's, negatieven, videobanden en smalfilm.

Afgedrukte foto's

Het scannen van foto's is een klus voor een flatbedscanner. Met een tamelijk simpel apparaat (al vanaf € 60,-) is het scannen van een schoenendoos vol foto's een langdurig karwei. Canon maakt het gemakkelijk met de 'MultiFoto'-functie: je kunt meerdere foto's los van elkaar onder de klep leggen, waarna die automatisch worden uitgesneden en rechtgezet in aparte bestandjes worden bewaard. Er zijn ook scanners met een automatische toevoer voor een stapeltje foto's, zoals de HP Scanjet 5530 (± € 275,-).

Een alternatief voor het tijdrovende scannen is het fotograferen van de afdrukken vanaf een statief. Let hierbij op licht en spiegelingen en of de foto wel egaal is. Fotoscanners zijn niet te huur, maar je kunt het werk wel uitbesteden. Hoeveel het kost hangt af van de afmetingen van de foto's, of ze in een album zitten en welke resolutie je wilt (300 dpi is goed). De prijzen lopen zeer uiteen: van 30 cent per foto voor vertoning op tv (lage resolutie) tot € 1,45 per scan op 1200 x 1800 pixels (voldoende voor een print van 10 x 15 cm). Daar komen nog de kosten bij voor het branden op cd (€ 3,- tot € 10,-) of dvd (€ 3,- tot € 17,50). Voor een dvd met diapresentatie betaal je € 35,- tot € 37,50.

Dia's en negatieven

In plaats van afgedrukte foto's kun je beter de negatieven inscannen. Tenzij die erg beschadigd zijn, kan het resultaat beter uitpakken. Negatieven en dia's scan je met een filmscanner. Een flatbed filmscanner (een fotoscanner met een dia- en filmformule) is te koop vanaf ca. € 90,-. Voor een goed resultaat wordt geadviseerd een dia-scanner met een resolutie van minstens 4000 dpi en met 'Digital ICE'-technologie. Hiermee herkent de scanner (via infrarood) krassen en stof op de film en verwijdert die in het eindresultaat, zonder kwaliteitsverlies. De Epson Perfection 4490 (± € 200) is een voorbeeld van een flatbed filmscanner met Digital ICE. Goede filmscanners met deze functie zijn flink duurder.

Een goede diascanner is duur en dus bij uitstek een apparaat om te huren. Op internet kun je kleine bedrijfjes vinden die zich hebben gespecialiseerd in de verhuur van filmscanners. Voor rond de € 100,- (inclusief btw en bezorgkosten) kun je een week lang een scanner huren. Let erop dat de scanner een slede heeft voor het scannen van meerdere dia's na elkaar. Dan kun je je pc aan het werk zetten en ondertussen wat anders doen. Zo is het mogelijk per dag zo'n 400 dia's te scannen. Voor de meeste scanners zijn helaas nog geen Vista-drivers.

Scantips

• Voor het scannen van dia's, negatieven en foto's is een resolutie van 1200 x 1800 pixels al voldoende om afdrukken te maken van 10 x 15 cm.
• Voor jpg-bestanden geldt dat de kwaliteit iets achteruit gaat, iedere keer dat je ze opnieuw bewerkt en opslaat.
• Wil je foto's wel bewerken, maar niet direct na het scannen, bewaar ze dan tijdelijk als tif of psd (Photoshop).

Videobanden

Het digitaliseren van videobanden kan eenvoudigweg met een hdd- of dvd-recorder. Je sluit de videorecorder met een scartkabel aan op de dvd-recorder, waarna je de video afspeelt via het externe kanaal. Er zijn ook hdd- en dvd-recorders met VHS, dat is nog gemakkelijker. Met de juiste kennis kun je de film nog op de pc bewerken.

Een tweede methode is het digitaliseren via de pc. Sommige computers hebben een analoge video-ingang, maar anders is een converter nodig (analoog naar digitaal). Er zijn flink wat van deze apparaatjes te koop, vanaf zo'n € 40,-. Een converter is soms niet veel meer dan een kabel die je aansluit op de videorecorder en de pc, maar er zijn ook kastjes van honderden euro's. Het beste resultaat boek je met S-video (voor beeld) en twee tulpstekkers (rood en wit, voor stereogeluid). Met een composietverbinding (gele, rode en witte tulpstekkers) wordt de kwaliteit minder goed. Neem de beelden op met een videobewerkingsprogramma of een ander programma met capture-mogelijkheden (zoals Nero).

Digitaliseerapparatuur voor video wordt nauwelijks verhuurd. Het werk uitbesteden is wel een goed alternatief voor wie niet al te veel videobanden heeft. Daarbij maakt het niet uit welk videosysteem je hebt: VHS(C), Betamax, Video2000 miniDV, Hi8 of Video8, alles is te digitaliseren. Het kost ± € 15,- tot € 25,- om een dvd te laten vullen met video, inclusief een startmenu. Bedrijven rekenen per minuut film of per videoband.

Videotips

• Heb je een digitale camcorder met een analoog-in, dan kun je deze camera waarschijnlijk als converter gebruiken.
• Veel tips zijn te vinden op videomontagefaq.nl

Smalfilm

Het omzetten van smalfilm (8 en 16 mm) heet Telecine. Het is een lastige klus, omdat het aantal beeldjes per seconde gewijzigd wordt. Er is geen echte Telecine-apparatuur te koop. Een manier om het zelf te doen is door de film te projecteren op een A4'tje en het beeld en (eventueel) geluid met een digitale camcorder op te nemen. Hiervoor heb je een filmprojector nodig (het liefst met een regelbaar toerental), een vel papier, een digitale camcorder met eventueel instelbare witbalans en sluitertijd (1/25 of 1/50 is goed) en videobewerkingssoftware. Zorg dat de hoek waaronder je het geprojecteerde beeld opneemt, zo klein mogelijk is. Draai aan het toerental van de projector tot je een flikkervrij beeld hebt. Op videomontagefaq. nl kun je een filmpje vinden waarin dat duidelijk wordt gedemonstreerd.

De professionele Telecine-apparatuur lijkt nergens te huur, maar filmprojectoren voor smalfilm kun je nog wel huren.
Het digitaliseren van smalfilm kun je ook aan een specialist overlaten, die wel de beschikking heeft over professionele apparatuur. Er wordt dan per minuut, filmspoel en dvd gerekend. Voor een uur smalfilm moet worden gerekend op € 65,- tot € 135,-. © 2008 - 2009 Staal, gepubliceerd in Fotografie (Hobby en Overige) op 29-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• VHS cassettes digitaliseren: Heb je ook een stapel videocassettes die je graag op DVD willen zetten, maar weet je niet hoe je eraan moet beginnen? Wij leggen je stap voor stap uit hoe je het moet doen.
• Hoe herken je fakers op het internet?: Fakers zijn mensen die zich anders voor doen dan ze in werkelijkheid zijn en het internet zit er vol mee. Waar kom je ze tegen? hoe herken je ze? en hoe kom je weer van…
• Antivir antivirus: Voor iedere computergebruiker is het gebruik van een goed anti-virusprogramma absoluut noodzakelijk. Er zwerven inmiddels zoveel virussen in diverse varianten op het internet rond. Gebruik…
• DVD films op PSP zetten: Zin om je DVD films ook op je PSP te bekijken? Geen probleem. Wij leggen je uit hoe je een DVD naar het goede formaat moet omvormen en hoe je de film vervolgens op je PSP moet zetten…
• M.J. Koven: Folklore studies and popular film and television: Er is altijd te weinig aandacht van folkloristen voor film en televisie geweest. Dit is vreemd, aangezien film en televisie de belangrijkste medi…