Digitale fotografie - Tips voor Compositie

Iedereen heeft tegenwoordig wel een digitale camera. Maar weet men er wel goed mee om te gaan? Om waardevolle en kwalitief goede foto's te maken is er wel enige kennis nodig. Hieronder een aantal tips die u zeker goed op weg zullen helpen. Dit artikel over digitale fotografie gaat over een ander belangrijk aspect bij fotograferen: compositie.

Een goede compositie zorgt ervoor dat door de combinatie van uitgebalanceerde elementen het oog van de waarnemer van één deel van het beeld naar een ander deel wordt geleid.

Staand of liggend beeld

De keuze tussen een liggende of een staande foto bepaald de werking van het beeld, het geeft beide een heel verschillend effect. Bedenk dus van tevoren goed of u uw camera rechtop of een kwartslag gedraaid houdt, of verander dit achteraf.

Verticaal/Staand
Dit wordt ook wel ‘portretformaat’ genoemd, aangezien foto’s van mensen op deze manier er vaak beter uitzien. Door een verticale foto te maken benadrukt u de lengte van het model.

Horizontaal/Liggend
Dit wordt ook wel ‘landschapsformaat’ genoemd, aangezien het zeer geschikt is voor landschapsfoto’s. Door het gebruik van deze stand wordt juist de breedte en de ruimte benadrukt.

Positie van het onderwerp

De positie van het onderwerp op een foto is ook van groot belang voor het beeld, qua gevoelswaarde.

Rand
Het onderwerp te dicht bij de rand kan een foto opleveren die uit balans is. Echter, met beweging kan een onderwerp, niet helemaal in het midden, alleen maar mooi uitkomen, of een spannend effect geven aan een handeling/beweging.

Centraal
Het onderwerp in het midden van een foto vraagt meteen de aandacht. Dit kan prima, zolang het inderdaad het interessantste en belangrijkste gedeelte van de foto is.

Van links naar rechts
Hier in het westen lezen we van links naar rechts en van boven naar beneden, en dus vinden we het ook de meest prettige manier van waarnemen. Als de onderwerpen van een beeld hierop inspelen geeft het een beter kloppend beeld.

Symmetrisch en Asymmetrisch
Een beeld dat in balans (symmetrisch) is, geeft een rustige en stabiele indruk. Een beeld dat niet in balans is (asymmetrisch), geeft juist een dynamische indruk.

Gebruik van lijnen, spiralen en driehoeken

Rechte horizontale lijnen geven een gevoel van rust en kalmte, omdat we het associëren met ons natuurlijke oriëntatiepunt: de horizon. Verticale lijnen versterken een indruk van lengte en hoogte en diagonale lijnen maken een beeld visueel een stuk beweeglijker en energieker.

Wanneer u een compositie zo weet te maken dat de beeldelementen in een spiraal vanuit het midden lopen, krijgt het beeld hierdoor meteen erg veel energie. Zelfs statische onderwerpen (bijvoorbeeld een bloem). Dit zal echter niet vaak van toepassing zijn.

Driehoeken geven een indruk van kracht en stabiliteit (denk aan Egyptische piramides). Door hun opwaartse gerichtheid stralen ze standvastigheid uit, het tegenovergestelde geldt voor neerwaarts gerichte elementen.

Perspectief

Het perspectief geeft ons een beeld van waaruit we een foto zien. Een foto vanaf een normaal standpunt is gewoon en weinig verassend. Als u echter van positie verandert, door te hurken of ergens op te klimmen, dan krijgt u gelijk een veel interessanter beeld door een andere blik op het onderwerp te geven dan men zelf zou zien.

Door te hurken geeft u het onderwerp een kolossalere, grotere en hogere indruk. Wanneer u ergens opklimt en van boven af fotografeert kan dit veel meer overzicht geven, en de kijker een overheersend gevoel geven.

Omgeving

Wanneer u de achtergrond en/of voorgrond mee fotografeert, krijgt deze ook een rol en wordt het onderwerp in zijn omgeving geplaatst. Als u echter de nadruk op het onderwerp wilt leggen, dan moet u het isoleren uit zijn omgeving. Dit kan door een uitsnede te maken (achteraf), of door een close-up.

Kleur

Kleuren beïnvloeden een foto heel sterk. In combinatie met elkaar kunnen kleuren de compositie versterken, verzwakken of er iets aan toevoegen. Kleuren hebben ook met de lichtval/belichting te maken, zoals in het vorige artikel beschreven.

Primaire kleuren als rood, blauw en geel vragen meteen om aandacht (dit kan ook afleidend zijn wanneer het geen deel uitmaakt van het onderwerp!). Zachtere, gemengde kleuren werken kalmerend en geven een gevoel van rust.

Om visuele energie of een driedimensionale vorm sterk uit te drukken kunt u gebruik maken van combinaties van complementaire kleuren: o.a. rood met groen, blauw met oranje, geel met violet.

Kader

Het in een kader plaatsen van een onderwerp kan tot een goede compositie leiden. Hiervoor hoeft u niet perse te denken aan een lijst o.i.d. maar het kunnen ook natuurlijke objecten zijn, de kruin van een boom bijvoorbeeld, of iets van een deur- of raamopening. Door een kader wordt de nadruk op het onderwerp gelegd, daarnaast verteld het iets over diens omgeving.

Een foto moet iets vertellen. Vastgelegde beelden kunnen allerlei verhalen oproepen. Wanneer u van tevoren nadenkt over wat u met een foto wilt zeggen dan levert dat vaak ook betere beelden op. Bijvoorbeeld humor, blijdschap, verdriet, diepzinnigheid, gevaar, actie, interactie, bijzonder gedrag of een typisch kenmerk aan een omgeving. © 2008 - 2010 Pepijntoek, gepubliceerd in Fotografie (Hobby en Overige) op 27-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Pepijntoek is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Digitale fotografie voor- en nadelen: Het principe van digitale fotografie is eigenlijk hetzelfde als van de traditionele fotografie. Er is een lens nodig waardoor het licht valt, dit licht wordt achter de l…
• Digitale camera kopen: In tegenstelling tot de analoge camera heeft de digitale camera geen film nodig. Met een digitale camera kunt u direct zien hoe de foto eruit ziet. Ook kunt u de digitale camera gemakk…
• 10 fotografie tips: 10 fotografie tips voor iedereen en elke camera. Hier lees je een aantal eenvoudige manieren om betere foto's te maken
• Digitale fotografie - Tips voor Mensen en Portretten: Iedereen heeft tegenwoordig wel een digitale camera. Maar weet men er wel goed mee om te gaan? Om waardevolle en kwalitief goede foto's te maken is er we…
• Waar moet u opletten als u een digitale camera koopt?: Digitale camera’s worden verkocht met: ‘Meer functies, meer megapixels’. Echter, ze hebben vaak minder kwaliteit. Vaak wordt het aantal pixels verhoogd,…

Bronnen en/of referenties

• Digitale fotografie - 500 tips, Chris Weston, 978-90-5764-597-6