Aangepaste muziekinstrumenten

Stelt u zich eens voor: muziek maken is uw passie. U kunt niet zonder uw dwarsfluit, saxofoon of piano. Dan wordt u plotseling ziek of krijgt u pijnklachten, waardoor u uw favoriete instrument niet meer (goed) kunt bespelen. Einde oefening? Dat hoeft niet per se; er zijn oplossingen op de markt!

Multidisciplinair muziekspreekuur of muziekblessureteam

Of u nou als professional of als amateur een instrument bespeelt, het is handig om eerst de problemen die u door uw aandoening tijdens het spelen ervaart goed in kaart te brengen. Een uitgelezen manier om dit te doen is het bezoeken van een zogenaamd multidisciplinair muziekspreekuur, waarbij een (revalidatie-)arts, ergotherapeut, muziektherapeut en eventueel een psycholoog bekijken waar de moeilijkheden liggen en hoe die opgelost kunnen worden. In het AMC kunt u hiervoor als professioneel musicus terecht, terwijl in het revalidatiecentrum van Revalidatie Friesland (Beetsterzwaag) zowel amateurs als professionals worden gezien.

Nadat u door het multidisciplinaire team bent gezien, volgt er een advies op maat. Dat kan houdings- en oefenadviezen behelzen, maar ook het advies een aangepast muziekinstrument aan te schaffen. Daarvan zijn er verschillende op de markt. Hieronder een greep uit de mogelijkheden.

Mogelijke aanpassingen

• dwarsfluit met zwanenhalskop of verticale dwarsfluit: Dankzij de aangepaste vorm van de kop kunnen deze fluiten schuin of verticaal bespeeld worden in plaats van horizontaal. Hierdoor worden met name nek en schouders minder zwaar belast. De klank van een fluit met zwanenhalskop is gelijk aan die van een normale dwarsluit, maar een verticale fluit heeft een iets ruisiger klank.
• eenhands blok- of dwarsfluit: Kan, zoals de naam al zegt, met slechts één hand bespeeld worden en is dus geschikt voor mensen die geen functie (meer) in hun andere hand hebben.
• elektronische saxofoon: Instrument waarbij de druk van adem en lippen door een synthesizer of toongenerator in klanken wordt omgezet. Hiervoor is veel minder spierkracht en ademsteun nodig dan voor het aanblazen van een akoestisch blaasinstrument, wat het geschikt maakt voor mensen met bijvoorbeeld een spierziekte. De naam van het instrument is ietwat misleidend: het is eerder een aangeblazen synthesizer dan een saxofoon.
• pedal adaptor voor piano: Aanpassing waarbij het mogelijk wordt gemaakt om het demperpedaal te bedienen door het bewegen van een ander lichaamsdeel dan de rechtervoet, die hiervoor gewoonlijk wordt gebruikt. Deze aanpassing is dan ook bedoeld voor mensen met onvoldoende spierkracht in over controle over hun voeten.

Naast deze standaard-aanpassingen zijn er ook veel individuele aanpassingen mogelijk, zoals het verlengen en/of verplaatsen van kleppen van blaasinstrumenten en het aanbrengen van steunpunten waarop het instrument kan rusten.

De kosten

Veel muziekinstrumenten zijn behoorlijk prijzig, en dat geldt zeker voor aangepaste instrumenten. Als u zelf niet in staat bent de volledige aanschafprijs te betalen, zijn er verschillende mogelijkheden om in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming in de kosten:

• de Muziekotheek: Deze stichting wil het voor mensen met een aandoening mogelijk maken om toch een instrument te bespelen. Hiertoe heeft ze allerlei aangepaste instrumenten in bezit die tegen een vergoeding voor kortere of langere tijd geleend kunnen worden. Ook financiële steun bij het individueel aanpassen van instrumenten behoort tot de mogelijkheden.
• het Ango-fonds: Ango staat voor Algemene Nederlandse Gehandicapten Organisatie. Om een bijdrage uit het Ango-fonds te kunnen krijgen, dient u te voldoen aan de normen van een door de organisatie ingestelde inkomenstoets.

Waar te verkrijgen?

Er zijn diverse instrumentenmakers die zich bezighouden met het aanpassen van instrumenten. Voor de aanschaf van een aangepast muziekinstrument kunt u onder andere terecht bij:

• De Fluitstudio, Amsterdam
• Aerofoon Atelier, Skûlenboarch (Friesland)
• Michiel van Loon Piano's en Vleugels, Meppel
• Jaap Stiggelbout Slagwerk, Groningen
• Hub van Laar, koperblaasinstrumentenmaker, Margraten